Het internet verandert van eigenaar – Wat iedereen zou moeten begrijpen over Web3 en AI

Er is een moment in de geschiedenis van technologie waarop je achteraf kunt aanwijzen: dáár kantelde het. Voor het internet was dat 3 januari 2009, 19:15 uur. Ergens op een onbekende server, door een persoon of groep die we tot op de dag van vandaag niet kennen — Satoshi Nakamoto — werd de eerste Bitcoin gemijnd. In het blok was een bericht verborgen: “The Times 03/Jan/2009 Chancellor on brink of second bailout for banks.”

Geen toevallige keuze. Het was een statement. Een manifest. Een antwoord op een systeem dat zichzelf had laten falen.

Wat volgde, beschrijven we nu als Web3. Maar dat label verhult meer dan het onthult. Want Web3 is geen nieuwe versie van een website. Het is een fundamentele herijking van wie het internet bezit, wie de spelregels bepaalt en wie de waarde houdt die op dat internet wordt gecreëerd.

Als bestuurder, manager of strategisch denker is dit geen randverschijnsel. Dit raakt de kern van hoe organisaties waarde creëren, vastleggen en verdelen.

Van lezen naar bezitten: de drie fasen van het internet

Laat me beginnen bij het fundament. Het World Wide Web doorliep drie fasen die elk hun eigen machtsdynamiek hebben.

Web1 (1990–2004) was een read-only medium. Tim Berners-Lee bedacht een systeem om informatie te delen tussen wetenschappers bij CERN. Gebruikers konden lezen. Niets meer. Macht lag bij degene met een server.

Web2 (2004–heden) bracht het sociale interactieve internet. Facebook, YouTube, Twitter (X) en Google, platforms die gebruikers uitnodigen om te maken. Te delen. Te reageren. De belofte: verbinding. De realiteit: concentratie. Vijf bedrijven bezitten de data, de aandacht en de relaties van miljarden mensen. Gebruikers zijn het product. Hun gedrag wordt 376 keer per dag verhandeld. Gratis diensten zijn nooit gratis, ze worden betaald met iets wat waardevoller is dan geld: eigenaarschap over je digitale identiteit.

Web3 (in opbouw) voegt een derde werkwoord toe: bezitten. Lezen, schrijven, en bezitten. Blockchain-technologie maakt het mogelijk om digitale eigendomsrechten vast te leggen zonder dat een centrale partij dat bijhoudt. Slimme contracten voeren transacties automatisch uit. Tokens vertegenwoordigen de waarde van een kunstwerk tot een aandeel in een platform, van een concertticket tot een stuk grond in een spel.

Het verschil is strategisch, niet technisch. De vraag die Web3 stelt aan elke organisatie is: wie houdt de waarde die in jouw ecosysteem wordt gecreëerd?

De tijdlijn: van niche naar infrastructuur

De reis van 2009 naar nu is er een van hype, crash, herbouw en stilzwijgende institutionalisering.

2009–2015: De fundering

Bitcoin bewijst dat digitaal eigendom zonder bank mogelijk is. In 2013 publiceerde Vitalik Buterin zijn Ethereum-whitepaper: de gedachte dat je slimme contracten kunt programmeren op een blockchain. Ethereum gaat in 2015 live. Terwijl de wereld dit nauwelijks opmerkt, leggen ontwikkelaars wereldwijd de bouwstenen voor een nieuw internet.

2016–2020: De eerste applicaties

De ICO-golf van 2017 maakt zijn entree met veel bombarie en is grotendeels speculatief. Maar tegelijkertijd bouwen serieuze teams protocollen voor gedecentraliseerde financiële diensten. DeFi, financiële diensten zonder bank of andere financiële instelling, begint te functioneren. De ‘DeFi Summer’ van 2020 toont dat het werkt: tientallen miljarden worden via protocollen, als Uniswap en Aave, bewogen, zonder één centrale instelling.

2021: De hype-piek

NFT’s genereren meer dan 40 miljard dollar aan omzet. Biedingen van 69 miljoen dollar voor digitale kunst. Merken, als Nike en Adidas, lanceren NFT-collecties. Meta hernoemt zichzelf en investeert miljarden in de metaverse. Crypto-markten bereiken een totale marktkapitalisatie van meer dan 3 miljard dollar. Web3 is overal.

2022: De crash

De algoritmische stablecoin UST implodeert in mei 2022, in enkele dagen verdampt er tientallen miljarden aan waarde. Dan volgt de echte breuk: de implosie van FTX, de op twee na grootste cryptobeurs ter wereld. Sam Bankman-Fried, het gezicht van de institutionele crypto, blijkt een fraudeur. De Total Value Locked in DeFi daalt met 77%. NFT-waarden crashen met 87 tot 95%. Meta’s Horizon Worlds loopt leeg.

Voor iedereen die buiten de sector stond, was de conclusie simpel: zie je wel. Oplichterij. Hype. Voorbij.

Maar op 15 september 2022 voltooide Ethereum stiekem een van de meest indrukwekkende technologische upgrades in de geschiedenis van het internet. ‘The Merge’: de overgang van energievretend Proof of Work naar Proof of Stake. Energieverbruik: min 99%. Het netwerk bleef draaien. Geen downtime. Terwijl de hype stierf, werd de infrastructuur sterker.

2023–2024: Stille herbouw en institutionele omarming

In een dalende markt werkten ontwikkelaars door aan Layer 2-oplossingen, die transacties sneller en goedkoper maakten. Europa keurde MiCA goed, de eerste omvattende crypto-wetgeving ter wereld. Op 30 december 2024 werd deze wet volledig van kracht. Bitcoin Spot ETF’s werden goedgekeurd in de VS: voor het eerst konden traditionele beleggers via hun reguliere handelaren in Bitcoin stappen. In 2024 groeiden de dagelijks actieve Web3-wallets naar 10 miljoen, een stijging van 40 procent in één kwartaal. De digitalisering van traditionele activa, van vastgoed tot private credit, groeide van 8,6 miljard naar meer dan 23 miljard dollar. Lees voor een breder overzicht: De evolutie van Web3: uitdagingen en kansen.

2025–2026: Convergentie

AI en Web3 beginnen te fuseren. Niet als marketingverhaal, maar als architecturale werkelijkheid. AI-agenten krijgen crypto wallets. Stablecoin-transacties bereiken 46 biljoen euro. De Web3-markt staat op 4,97 miljard dollar, met een verwachte groei naar 30 miljard in 2031 — een samengestelde jaarlijkse groei van meer dan 43%. OSL Research noemt 2025 het begin van de ‘tweede helft’ van Web3: van protocol-innovatie naar echte economische inbedding.

AI: de andere revolutie die niemand zag aankomen

Parallel aan Web3 speelde zich een tweede paradigma-verschuiving af, die inmiddels dieper in organisaties is doorgedrongen.

In 2012 won AlexNet de ImageNet-beeldherkenning wedstrijd met een nauwkeurigheid die alle concurrenten ver achter zich liet. Het was de ‘big bang’ van moderne AI. Geoffrey Hinton — de architect achter neurale netwerken — zou hier in 2024 de Nobelprijs voor Natuurkunde voor ontvangen.

In 2017 publiceerde Google het Transformer-paper: Attention is All You Need. Onopvallend destijds. Fundamenteel achteraf: elke grote taalmodel die je vandaag gebruikt, is gebouwd op die architectuur.

November 2022: ChatGPT. Één miljoen gebruikers in vijf dagen. Sneller dan welke dienst ooit. Wat volgde, kent u. GPT-4 in 2023. GPT-4o in 2024. In 2025 haalde de AI-sector 213,7 miljard euro op en was 61% van alle nieuwe unicorns AI-gedreven. Een uitgebreide analyse van negen jaar AI-ontwikkeling vind je in Kunstmatige intelligentie in transformatie: de ontwikkeling van AI (2017–2025).

Maar de echte verschuiving is subtieler. AI is geen tool meer, het is infrastructuur. Een BearingPoint-onderzoek onder bijna 400 C-level bestuurders in 2025 toont: 69% ziet AI en nieuwe technologieën als de primaire factor die hun strategie bepaalt. Tegelijkertijd heeft slechts 4% van de organisaties een operating model dat de strategische doelen volledig ondersteunt. 44% van de organisaties heeft onvoldoende datakwaliteit om AI effectief in te zetten.

De conclusie is niet dat AI te snel gaat. De conclusie is dat de organisatorische basis, data, processen, mensen, niet is meegegroeid.

De zeven drempels

Ik schrijf al meer dan een decennium over digitale strategie. En als ik eerlijk ben: de uitdagingen van Web3 en AI zijn in essentie nooit veranderd. De technologie rijpt. De drempels blijven dezelfde.

1. Matige gebruikerservaring.

Web3-apps en wallets zijn voor gewone gebruikers te ingewikkeld. Seed phrases, gas fees en private keys, het vraagt kennis die de meeste mensen niet hebben en niet willen hebben. Zonder radicale vereenvoudiging blijft adoptie hangen bij een niche. Goed nieuws: AI lost dit op door de complexiteit onzichtbaar te maken. AI-agenten navigeren met wallets namens gebruikers, zonder dat de gebruiker begrijpt hoe dat werkt. Maar dat brengt nieuwe vragen over controle en aansprakelijkheid.

2. Gebrek aan educatie en digitale mindset.

Veel professionals begrijpen de implicaties van Web3, NFT’s en token-modellen voor hun bedrijf nog niet. Dit koppel ik aan een bredere digitale kenniskloof: organisaties worstelen nog met data en digitaal vermogen op Web2-niveau, laat staan dat ze klaar zijn voor een Web3-laag daarbovenop. Je kunt geen huis bouwen op een wankel fundament. Een organisatie die haar eigen data niet op orde heeft, kan geen token-strategie uitvoeren. Dat is geen technologie-probleem. Dat is een managementprobleem.

3. Hype, teleurstelling en vertrouwensverlies.
Web3 zit, of zat, diep in de Trough of Disillusionment (het dal van de desillusie) van Gartner’s Hype Cycle. De Porsche NFT-flop, de FTX-fraude en de Terra-crash: ze hebben vertrouwen bij het grote publiek aangetast. Scepsis is begrijpelijk. Maar het is ook gevaarlijk als het verhindert dat je ziet hoe de infrastructuur ondertussen is doorontwikkeld en gerijpt. De vraag voor elke bestuurder is niet: is Web3 geloofwaardig? De vraag is: welke onderdelen van Web3 zijn ondertussen infrastructuur geworden?

4. Juridische en regulatoire onzekerheid.

Rechtszaken rond NFT’s, zoals Hermès versus MetaBirkin, tonen dat IP-, eigendoms- en aansprakelijkheidsregels nog onduidelijk zijn. Smart contract-aansprakelijkheid, bridge-risico’s, DeFi-governance: er zijn nog geen heldere juridische kaders. MiCA is een begin, maar dekt DeFi expliciet niet. Organisaties die Web3 omarmen zonder juridisch fundament bouwen op drijfzand.

5. Technische risico’s en kwetsbaarheid van de infrastructuur

In 2025 verloor de sector 1,5 miljard dollar aan hacks. Bugs in smart contracts, kwetsbare bridges en oracle-manipulatie. De technologie is niet immuun voor menselijke fouten in code. Schaalbaarheid en interoperabiliteit tussen blockchains zijn onvoldoende voor frictieloos dagelijks gebruik. Layer 2- en Layer 3-oplossingen helpen, maar complexiteit neemt toe naarmate ecosystemen groeien.

6. Duurzaamheid

De milieu-impact van sommige blockchain-netwerken is een maatschappelijke drempel. Ethereum’s overgang naar Proof of Stake, een energiebesparing van 99%, is een doorbraak. Maar niet alle netwerken zijn gevolgd. Organisaties, die Web3 integreren in hun strategie, moeten kritisch zijn op welke netwerken ze kiezen.

7. Organisatorische en strategische volwassenheid

Dit is de meest onderschatte drempel. Veel organisaties hebben hun Web2-basis, data, ecosysteem en digitaal vermogen, nog niet op orde. Web3 vraagt daarbovenop een fundamenteel andere manier van denken over waarde: van platform-eigenaarschap naar co-eigenaarschap met gebruikers, klanten, fans. Zonder helder raamwerk, governance en doelen verzanden Web3-initiatieven in losse pilots en marketingstunts. Geen structurele businessmodellen.

Het echte verhaal: van egosysteem naar ecosysteem

Hier ligt de kern van alles.

Web2 is gebouwd op het egosysteem-model: een platform trekt gebruikers aan, accumuleert hun data en aandacht, en monopoliseert de waarde. Facebook houdt de netwerken. Spotify houdt de luisteraars. Amazon houdt de koopdata.

Web3, wanneer structureel goed ingezet, breekt dat model open. Het maakt het mogelijk dat gebruikers, creators, fans en klanten mede-eigenaar worden van de platforms waaraan ze bijdragen. Dat is geen ideologie. Dat is mechanica. Tokens zijn eigendomsrechten. Smart contracts zijn governance-regels. Blockchain is het transparante grootboek waarop dat allemaal wordt bijgehouden.

Voor media en entertainment, sectoren die ik goed ken, is de implicatie groot. Fans zijn al de distributielaag. Ze delen, promoten en evangeliseren. Ze doen het werk van een marketingafdeling, gratis, uit liefde voor het product. De vraag is: worden ze ook mede-eigenaar? Krijgen ze een aandeel in de waarde die ze mede creëren? Of blijft dat bij het platform?

McLaren deed in de Formule 1 al iets dat een buitengewoon inzicht geeft: hun Web3-aanpak geeft fans invloed op beslissingen, versterkt emotionele binding en genereert data die geen traditioneel CRM-systeem kan ophalen. Niet als marketingstunt, maar als structureel model.

De AI-laag maakt dit alles schaalbaar. AI-agenten kunnen namens jou onderhandelen, betalen, stemmen in een DAO, assets beheren. De machine-economie, waarbij AI-systemen autonoom economische beslissingen nemen op de blockchain, is geen toekomstscenario meer. In 2025 waren er al 10.000 AI-agenten actief op blockchain-netwerken. Verwacht wordt dat dit in de komende jaren uitgroeit naar meer dan een miljoen.

Wat elke bestuurder nu zou moeten begrijpen

Laat me concreet zijn. Dit is niet de plek voor abstracte visies. Dit is wat er strategisch toe doet.

Web3 is al infrastructuur op plaatsen waar u het niet ziet. Stablecoins verwerken 46 miljard euro per jaar. Digitale activa die op een blockchain worden bijgehouden en die eigendom of rechten vertegenwoordigen op een onderliggend fysiek of digitaal object vertegenwoordigen meer dan 50 miljard dollar. Visa en Mastercard integreren blockchain in hun infrastructuur. Dit raakt alle leveranciers, financiële partijen en de supply chain. Je hoeft niet te geloven in Web3 om erdoor geraakt te worden.

AI lost de UX-drempel van Web3 op, maar niet de governance-drempel. Interfaces worden eenvoudiger doordat AI de complexiteit verbergt. Maar de vraag wie de controle heeft en wie aansprakelijk is wordt daarmee urgenter, niet minder urgent. Elke bestuurder moet begrijpen dat AI-agenten met wallets juridische en governance-vragen oproepen die nu nog onbeantwoord zijn. Zie ook: De AI Index als kompas: waarom AI tussen 2025 en 2030 minder spectaculair wordt.

Het digitale fundament van een organisatie is de bottleneck. De jaarlijkse analyses van het bureau Bearingpoint focussen op hoe bedrijven digitale kanalen inzetten, waarbij thema’s als kunstmatige intelligentie (AI) en duurzaamheid centraal staan. Het onderzoek van Bearingpoint laat het volgende zien: 44% van de organisaties heeft onvoldoende datakwaliteit voor AI. Dat geldt dubbel voor Web3. Wie zijn data niet op orde heeft, kan niet beginnen met tokens. Wie zijn klantrelaties niet digitaliseert, kan geen model rondom eigenaarschap bouwen. De eerste vraag is niet ‘hoe zetten we Web3 in?’ maar ‘is ons digitaal vermogen sterk genoeg om een volgende laag te dragen?’

De waarde zit in de data, in de aandacht en in de relaties. Digitaal vermogen is de optelsom van alles wat een organisatie digitaal opbouwt: data, aandacht, relaties en bereik. Web3 voegt een dimensie toe: het eigenaarschap daarvan. Wie die waarde bij de organisatie concentreert, speelt het Web2-spel en dat spel wordt steeds moeilijker te winnen. Wie die waarde deelt met het ecosysteem, bouwt loyaliteit die moeilijker te kopiëren is.

Regulering biedt nu een kader. MiCA is van kracht. Nederland is een van de eerste landen met verleende CASP-licenties. Europa loopt wereldwijd voorop. Dat is goed nieuws voor organisaties: de onzekerheid neemt af. Wie nu investeert in compliance en juridische helderheid, heeft een voorsprong op wie wacht.

De blik vooruit: 2026 en verder

OSL Research noemt 2026 het begin van de ‘tweede helft’ van Web3. De eerste helft draaide om protocol-innovatie en speculatieve assets. De tweede helft draait om compliance, institutionele adoptie, stablecoins, als infrastructuur voor betalingen en digitale activa in kapitaalmarkten.

DePIN (Decentralized Physical Infrastructure Networks) vormt een van de meest tastbare toepassingen van Web3, omdat het direct gekoppeld is aan fysieke infrastructuur en daarmee aan de bestaande economie. Netwerken van sensoren, laadpunten en apparaten, die worden aangestuurd via blockchain, waarbij eigenaren tokens verdienen voor hun bijdrage. In combinatie met AI wordt dit een zelforganiserend systeem van gedistribueerde infrastructuur. Zo concreet als elektriciteitsmasten, alleen worden deze niet gebouwd door een nutsbedrijf maar door miljoenen individuen.

Bitwise voorspelt dat de combinatie van AI en crypto tot 20 biljoen dollar aan het wereldwijde BBP kan toevoegen tegen 2030. Ik weet niet of dat getal klopt. Maar de richting is duidelijk: de fusie van intelligentie en eigenaarschap op een open, transparant netwerk is geen niche meer. Het is de volgende economische laag.

Tot slot: de uitdaging is niet technologisch

Ik begon dit artikel met een datum en een bericht in een block-code.

De uitdaging van Web3 en AI ligt niet in de technologie. Die werkt onvolledig, maar robuust genoeg. De uitdaging ligt in mens, markt en omgeving.

In organisaties die hun Web2-basis nog niet op orde hebben. In bestuurders die de implicaties van token-modellen en co-eigenaarschap niet overzien. In juridische kaders die achterlopen op de technologische werkelijkheid. In een publiek dat hype heeft gezien en vertrouwen verloor, terecht, maar nu moeite heeft te onderscheiden wat hype was en wat stilzwijgende infrastructuur is geworden.

De vraag voor elke bestuurder, manager en strateeg is niet: moet ik iets met Web3 en AI?

De vraag is: begrijp ik goed genoeg hoe de eigendomsstructuur van het internet verandert en wat dat betekent voor hoe mijn organisatie waarde creëert, vastlegt en deelt?

Als het antwoord ‘nee’ is, is dat geen technologisch probleem. Dat is een leiderschapsvraagstuk. Verken voor een breder kader: Digitale transformatie 2015–2025: het decennium van de versnelling.