Begrippenlijst en bronnen — Digitaal Vermogen

Onderdeel van Digitaal Vermogen – De kracht, macht en potentie van elke organisatie — Denis Doeland (2018).

Begrippenlijst

AARRR-Funnel of AARRR model

Het AARRR model stelt merken, organisaties en festivals in staat om hun volgers te converteren in fysieke bezoekers of klanten. Aan de hand van het AARRR model van Dave Mcclure krijg je grip op het digitale ecosysteem van jouw festival, merk of organisatie. De vijf lagen/metrics worden opgebouwd uit de verschillende databronnen van de verschillende kanalen. Dat zijn: acquisitie, activatie, retentie, revenue (inkomsten) en referral (doorverwijzing).

AI

Kunstmatige intelligentie: machines, software en apparaten die over een vorm van intelligentie beschikken, waarmee ze zelfstandig problemen oplossen. Zij imiteren hierbij het denkvermogen van een mens.

Auteursrechten

De muziekuitgever, ook wel publisher genoemd, houdt zich bezig met het uitgeven van muziek (het exploiteren) en verdient van de auteursrechten. Eenvoudig gezegd; hij of zij verdient geld door muziek op radio en TV uitgezonden te krijgen of door muziek in films, TV-series, -programma’s, games en commercials geplaatst te krijgen. Verder behelst het het innen van rechten (inkomsten) voor live optredens van artiesten, die muziek van aangesloten componisten uitvoeren.

AR (Augmented Reality)

Letterlijk: verrijkte realiteit. Hierbij wordt live elementen toegevoegd aan de werkelijkheid, door een computer. Denk bijvoorbeeld aan de Pokémon GO-app. [noot 2026: ‘wordt live elementen toegevoegd’ staat zo in de druk, ook in voetnoot 38 (p.126)]

ARPU

Average Revenue Per User, ofwel: de gemiddelde omzet per gebruiker.

AVG

De zogenoemde General Data Protection Regulation (GDPR) oftewel de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verplicht organisaties om vanaf mei 2018 met meer precisie om te gaan met de data die ze opslaan van burgers (zoals sollicitanten, klanten en volgers).

Benchmark

De Benchmark focust op de hoeveelheid volgers en de online interactie van een bedrijf en zet dit af tegen de mate waarin dit aanwezig is bij de concurrentie. Elke concurrent strijdt immers om de hoogste positie in Facebook en Google. Daarom vergelijken we de digitale performance van een bedrijf met die van concurrenten.

Blockchain

De blockchain is een ‘digitaal grootboek’, waarin gegevens op een decentrale manier zijn vastgelegd. Het resultaat is (bijvoorbeeld): betrouwbare authenticatie van muziek en een eerlijkere verdeling van rechten en gelden.

Brand Equity

Brand Equity of de merkwaarde. Dit is de financiële waarde die in het merk opgeslagen zit. Deze waarde komt meestal overeen met de contant gemaakte toekomstige kasstromen die aan het merk toe te wijzen zijn via relaties met fans of klanten. Dit doel laat zien waarom de relaties met fans en klanten zo belangrijk zijn.

Brand Reputation Performance

Brand Reputation Performance of de merkreputatie. Dit is de aanpak van de marketing (en de belangrijkste mijlpalen), dat je als grafisch overzicht op één A4 zou moeten kunnen samenvatten. Uit dit overzicht zou moeten blijken dat er een ritme ontstaat in de communicatie van een organisatie, festival of merk. Dit ritme (de digitale hartslag) is van gigantisch belang en heeft directe impact op de Brand Equity.

Business Acceleratie

Nieuwe technologieën maken het mogelijk om bestaande businessmodellen te versnellen. Daarvoor zullen organisaties, merken en festivals data centraliseren, teams opleiden en hun technologische infrastructuur optimaliseren.

Business Activatie

Naast het optimaliseren van bestaande businessmodellen, wil je als organisatie, festival of merk ook nieuwe verdienmodellen ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan een volwassen eCommerce-afdeling of de digitale exploitatie van (video-)content.

Businessmodel

Verdienmodellen van bedrijven; hoe ze waarde toevoegen (en dus: omzet genereren).

Business Model Canvas

Het Business Model Canvas (A. Osterwalder/Y. Peigner, 2010) helpt strategisch managers en startups om een nieuw bedrijfsmodel te creëren of een bestaand model in kaart te brengen. [noot 2026: de tweede auteur heet Yves Pigneur; de druk schrijft ‘Peigner’, ook in deel III, hoofdstuk 10 (p.150)]

Business Acceleration Framework

Dit raamwerk legt als het ware een overkapping over de organisatie en haar Umfeld en dat biedt bepaalde voordelen. Het raamwerk zorgt er voor dat er eenduidige definities gehanteerd worden. Het maakt de digitale strategie meetbaar, waardoor bestuurders meer inzicht krijgen in de voortgang van processen. Daardoor zijn ze beter in staat om controle te krijgen op de organisatie en iedereen te laten werken aan vooraf bepaalde, gezamenlijk doelen. Hiermee wordt de waarde van een organisatie geborgd. Feitelijk biedt het een organisatie inzicht om op een datagedreven manier te werken. Het raamwerk is de intelligentie van een organisatie.

Business Acceleration Maturity

De mate waarin een merk, festival of organisatie de digitale volwassenheid (heeft) bereikt. Hoe meer dit het geval is, hoe meer je ziet wat marketing- of verkoopinspanningen opleveren. Daarom streven bedrijven naar die volwassenheid en bepaal je vooraf wanneer deze fase bereikt wordt. Dit maakt het voor collega’s inzichtelijk waarom de inspanningen om de digitale volwassenheids-status te bereiken, nodig zijn.

Churn rate

Aantal klanten of volgers dat (na verloop van tijd) afhaakt.

Content

Een verzamelnaam voor informatie, die online gedeeld kan worden. Het kan geschreven tekst zijn, maar ook video, audio, of bijvoorbeeld infographics.

Cryptocurrency

Alternatief, digitaal betaalmiddel, dat loopt via de blockchain. Bekendste voorbeeld is de Bitcoin.

Customer Lifetime Value

De Customer Lifetime Value (afgekort CLV) is een berekening van de netto-opbrengst die een klant genereert wanneer deze klant is: de omzet van de eerste tot zijn laatste aankoop. Hoeveel waarde je klant heeft, bepaal je door te berekenen hoeveel hij of zij uitgeeft, hoe vaak hij terugkomt en hoe lang hij klant blijft.

Digitale ecosysteem

Zie internet-ecosysteem

Digitale transformatie

De verandering die een onderneming ondergaat, waar binnen bestuurders of bedrijfseigenaren waarde willen creëren door de inzet van het digitale ecosysteem, waarbij op basis van vastgestelde doelen (5) in stappen (9) door analyses (12) en de voortvloeiende inzichten optimalisatie van de organisatie en het analoge en digitale vermogen wordt bereikt. (2017, Doeland) [noot 2026: ‘waar binnen’ staat zo in de druk; bedoeld is ‘waarbinnen’]

Digitaal vermogen

Digitaal vermogen (of digitale vermogen): rechten en niet-fysieke middelen bestaande uit digitale verbindingen en contextuele data, dat een onderneming competitief voordeel in de markt geeft, welke een financiële waarde vertegenwoordigt doordat het huidige en toekomstige kasstromen optimaliseert en versnelt. (2017, Doeland en van Berkel) [noot 2026: de zinsbouw ‘dat … geeft, welke … vertegenwoordigt doordat het …’ staat zo in de druk; de canonpagina gebruikt een later geredigeerde formulering]

Digitale volwassenheid

De fasen in de digitale ontwikkeling van een onderneming, waarbij de mensen en processen op één lijn worden gebracht met de doelen (5), stappen (9) en analyses (12) ondersteund door een raamwerk (red. het Business Acceleration Framework) dat zorgt voor continue verbetering en versnelling van de doelstellingen uit het raamwerk en het veiligstellen van het digitale vermogen. (2017, Doeland)

Ecosysteem

Zie internetecosysteem.

Egosysteem

Wanneer een dienst of contentmaker macht wil uitoefenen op de eindgebruiker. De eindgebruiker heeft echter een anarchistische, of ecosysteem manier van denken en wil altijd en overal zelf bepalen wat hij of zij ziet.

Framework

Een raamwerk of framework is een aanpak die uit bepaalde standaarden bestaat, zoals conventies, definities, praktijkvoorbeelden, gereedschap, veelgebruikte functies en formules.

GDPR

De zogenoemde General Data Protection Regulation (GDPR) oftewel de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verplicht organisaties om vanaf mei 2018 met meer precisie om te gaan met de data die ze opslaan van burgers (zoals sollicitanten, klanten en volgers).

Growth Hacker

Een growth hacker ‘hackt’ de groei van een bedrijf, vaak door veel kleine testen/experimenten te doen. Hiermee wordt de meest effectieve methode gevonden om de snelste groei te realiseren.

Interface

interface stelt je in staat om te communiceren met een computersysteem.

Internetecosysteem

In de meest brede zin is het internetecosysteem (ook wel het digitale ecosysteem genoemd) het totale systeem van interactie tussen industrie, merken, mensen en diensten en producten. Het omvat alle belanghebbenden. De technische infrastructuur en de functies die het netwerk vervult, maken deel uit van het internetecosysteem. Door het systeem als een business ecosysteem te zien, kun je zorgen voor waardecreatie. De waarde wordt aangeduid als het digitale vermogen.

De 3 aspecten van het digitale ecosysteem:

  • De virtuele verbinding – Hieronder verstaan we de verbindingen tussen mens en machine via het wereldwijde web, mobiele applicaties, sociale netwerken, software met de content die in de virtuele wereld te vinden is;
  • De apparaten die we gebruiken – Denk hierbij aan computers, laptops, smartphones, tablets, radio, televisie, wearables en andere connected items;
  • De fysieke en draadloze netwerken die apparaten (en mensen) met elkaar verbinden – Denk aan wifi, breedband, kabel, glasvezel, 3G/4G/5G, satelliet etcetera;

IPM

IPM staat voor interaction per thousand fans. Hierdoor kan je pagina’s of kanalen met elkaar vergelijken. De IPM-formule is: ((Aantal comments + likes) / aantal posts)) / #fans) = IPM. [noot 2026: de formule in de druk bevat de factor duizend niet, maar het boek omschrijft IPM wel als het aantal interacties per duizend fans (“interaction per thousand fans”); de factor × 1.000 brengt de formule daarmee in lijn. De haakjes in de formule sluiten niet; zo staat het in de druk]

Kunstmatige Intelligentie

Kunstmatige intelligentie: machines, software en apparaten die over een vorm van intelligentie beschikken, waarmee ze zelfstandig problemen oplossen. Zij imiteren hierbij het denkvermogen van een mens.

Marketing Efficiency

Hoe efficiënt is je marketing? En zet je je marketing nog traditioneel (niet efficiënt) of digitaal (waar je doelgroep is)? Breng als merk, organisatie of festival context in data, zodat je marketingbudgetten slimmer inzet.

Master-rechten

Een platenmaatschappij (of label) heeft als voornaamste doel om artiesten te begeleiden bij het exploiteren van opnames. Dit zijn de master-rechten. De platenmaatschappij verzorgt de productie, financiering, marketing en distributie van de opnames: de zogenaamde masters. Dit gold voorheen vooral voor fysieke dragers (cd’s, dvd’s, vinyl). Tegenwoordig gaat het steeds meer over de digitale distributie, zoals via muziekplatformen zoals Spotify en iTunes.

Merkreputatie

Zie Brand Reputation Performance

Merkwaarde

Zie Brand Equity

Raamwerk

Een raamwerk of framework is een aanpak die uit bepaalde standaarden bestaat, zoals conventies, definities, praktijkvoorbeelden, gereedschap, veelgebruikte functies en formules.

Relatie-economie

De economie is de afgelopen vijfentwintig jaar sterk beïnvloed door de komst van nieuwe technologieën, zoals internet en sociale media. Hierdoor kunnen fans en klanten direct contact hebben met artiesten, merken en organisaties. Businessmodellen veranderen ingrijpend. Matthijs van de Peppel en Xavier van Leeuwe legden in hun boek De relatie-economie precies uit wat deze nieuwe technologie voor bedrijven, artiesten en merken betekent: het opbouwen van een relatie met fans of klanten is belangrijker dan wat dan ook.

Retentie

Retentie: het behoud van klanten.

ROI

Return On Investment (ROI): het rendement op een investering.

Umfeld

Het Umfeld is de omgeving (van bijvoorbeeld andere organisaties), waarin een organisatie zich bevindt.

Verkoopcurve

Elke verkoopcurve is een stijgende lijn van ‘sales’. Denk bijvoorbeeld aan de kaartverkoop voor een concert. Door historische data te vergelijken, ontdek je hoe zo’n verkoopcurve er meestal uitziet en hoever van tevoren men tickets koopt voor een concert. Door die curve te ontdekken, zetten we geen marketing in als er nog niemand een ticket wil kopen. Door marketing aan te sluiten op de curve, wordt ze efficiënter.

Waardecreatie

“Waardecreatie door internet en social media betreft het in de basis kunnen aanleggen, verspreiden, onderhouden en optimaliseren van bestaande en nieuwe digitale relaties op diverse internet platforms waar direct en op aantoonbare wijze additionele en toekomstige netto kasstromen gegenereerd worden.” (2013, Doeland en van Berkel) [noot 2026: hier en in deel I, hoofdstuk 5 (p.41) staat ‘direct’; in deel II, hoofdstuk 6 (p.75) staat dezelfde definitie met ‘(in)direct’, zoals in vanAnaloognaarDigitaal.nu (2013) en EDM en de Digitale Wereld (2015). De canon volgt ‘(in)direct’]

De woorden “aanleggen, verspreiden, onderhouden en optimaliseren” refereren naar de kosten van arbeid en middelen. Daarnaast gaat het om “digitale relaties” op meerdere “platforms”. Digitaal is hierin het sleutelelement, aangezien dit duidelijk maakt dat het niet gaat om een adressenbestand of andere traditionele marketingactiviteiten. Uiteraard blijft er wel sprake van een stuk overloop tussen de digitale platforms en uitval (zogenaamde “churn rates”), net als bij offline marketing. Twitteraars kunnen dezelfde zijn als de Facebook-fan en vice versa.

Bronnen

Slot, dankwoord en colofon

SIMPLEX SIGILLUM VERI
Eenvoud is het kenmerk van het ware. Eenvoud als kenmerk van de waarheid.
De eenvoudigste theorie ligt het dichtst bij de waarheid.
(Boerhaave)

“Terwijl de optimist, de pessimist en de realist zich druk maken over het glas en de inhoud daarvan, moet je de inhoud gewoon tot je nemen. Je moet de inhoud ervaren, om tot een inzicht te komen. Dat geldt ook voor het internet met al zijn facetten. Het is er immers en zal niet meer verdwijnen, hooguit zal het steeds een nieuwe fase ingaan.”
Ger Hofstee / Denis Doeland
vanAnaloognaarDigitaal.nu

Met dank aan

Pim van Berkel (Fanalists), Ben Spanjaard (Fanalists), Michiel Schoonhoven (NXTLI), Igor Beuker, Sebastien Lintz (Sorted Management), Sam Renders (DJ Sam Feldt) en Edwin Witvoet (Jibe).

Dank jullie wel voor de medewerking aan de interviews!

Speciale dank

Bas Meijer en Noor Schipper voor het proeflezen, jullie feedback en frisse blik gaf mij fijne inzichten!

Aaron Mirck voor de redactie, ik heb met veel plezier samengewerkt met je!

Colofon

Digitaal Vermogen | De kracht, macht en potentie van elke organisatie

Alle auteursrechten zijn uitdrukkelijk voorbehouden. Niets mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming. Voor niet-commerciële doeleinden mag de inhoud worden geciteerd met vermelding van de titel en de auteur als bron.

De inhoud is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. De gepresenteerde gegevens en illustraties zijn gebaseerd op de meest actuele informatie op het moment van publicatie. Desondanks kan de verstrekte informatie onjuistheden bevatten.

De auteur is niet aansprakelijk voor enige schade, die direct of indirect ontstaat als gevolg van deze uitgave of van het afgaan op onjuiste informatie uit deze uitgave tenzij rechtens zou worden vastgesteld dat er sprake is van opzet en/of grove nalatigheid kan worden verweten.

Dit is een dynamische uitgave en zal steeds van updates of aanvullingen worden voorzien. Feedback wordt op prijs gesteld. Ben je een taalpurist en wil je gewoon helpen met spelling, grammatica, interpunctie, stijl of begrijpend lezen? Heb je andere feedback op de tekst of inzichten? Stuur gerust jouw feedback. Alle feedback zullen we dan eventueel proberen te verwerken in een volgende versie. Feedback kan gestuurd worden via mail@ddmca.com

Het Content Impact Model is een model van NXTLI B.V.. Het Business Acceleration Framework is een model van Fanalists B.V. [noot 2026: dit is onjuist; het Business Acceleration Framework is een model van DDMCA]

Wil je op de hoogte blijven van updates, aanvullingen of de volgende versie? Schrijf je in via http://www.digitaalvermogen.nu

© 2018 DDMCA
ISBN/EAN 978-90-821083-4-7 [noot 2026: zo in de pdf; de uitgave wordt gevoerd onder ISBN 9789082108354]
NUR 988
VERSIE 0.99 RC

Voor meer informatie over deze uitgave contact:
DDMCA, Keizersgracht 330-B, 1016 EZ Amsterdam [noot 2026: telefoonnummer en persoonlijk e-mailadres uit de druk zijn hier weggelaten]
W | digitaalvermogen.nu | denisdoeland.com | ddmca.com

Achterflap

EEN UITGAVE VAN DDMCA

Digitaal Vermogen, de kracht, macht en potentie van elke organisatie, is een handleiding om je business te ‘hacken’. Het helpt je om je bedrijfswaarde te vergroten en omzetten te verhogen. Daarnaast laat dit boek innovaties slagen, doordat het de juiste omstandigheden voor een digitale transformatie helpt scheppen. Het stelt je in staat om de (financiële) waarde van data te voorspellen. Ook is het bruikbaar gereedschap om nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Kortom, alles om de relatie-economie te overleven, waarin de relatie met fans en klanten bepaalt of je floreert of failliet gaat. Beide concepten (de relatie-economie en de fanrelatie) komen uitgebreid aan bod.

Het boek is geschreven door Denis Doeland (1971, Utrecht). Doeland loopt in Nederland voor op het gebied van kennisontwikkeling, kennisdeling en consultancy in combinatie met de inzet van technologie, internet en social media. Hij is een veelgevraagd spreker en deskundige.

Doeland verdiende zijn sporen bij ID&T: hij hield zich daar bezig met de exploitatie van intellectueel eigendom en de digitale activiteiten van ID&T, Q-Dance en Sensation. Ook zette hij de muziekuitgeverij van ID&T en download portal DanceTunes op. Tegenwoordig is hij onder meer betrokken bij artiesten zoals Hardwell, en diverse event promotors. Een van de prominentste promotors produceert en verkoopt shows van Armin van Buuren.

De meeste voorbeelden in deze uitgave gaan over bedrijven, artiesten of merken in de sport-, media- en entertainmentindustrie. De voorbeelden zijn in feite op allerlei industrieën van toepassing. Het boek is geschreven voor bedrijfseigenaren, directeuren en iedereen en die verantwoordelijk is voor marketing, business development, verkoop of innovatie binnen een organisatie, merk of festival.

BALR. | KAKHIEL | RUMAG | HARDWELL | ARMIN VAN BUUREN | DJ SAM FELDT | SPINNIN’ RECORDS | ID&T | NEW YORK TIMES | NPO | TALPA | TOUZANI | VOETBAL INTERNATIONAL | KLM | NRC | NEYMAR | TOP NOTCH | PARADISO

Navigatie

← Inhoudsopgave  |  ← Vorige: Epiloog – Aan de slag: op naar de nieuwe eenvoud  |  Volgende: Bijlage I – Betaald voetbalclubs en voetballers zijn platformen →