Tussen 2020 en 2025 groeide blockchain van hype tot infrastructuur. Deze long read is bedoeld ter informatie en reflectie en beschrijft hoe technologie, regulering en businessmodellen samenkomen in een volwassen digitaal ecosysteem – van DeFi tot tokenisatie en MiCA.

Deze long read geeft inzicht en antwoord op de volgende vragen:

• Hoe is blockchain tussen 2020 en 2025 geëvolueerd van hype naar volwassen infrastructuur?
• Welke factoren hebben bijgedragen aan de brede adoptie van blockchain – en welke factoren hielden die tegen?
• Wat betekenen de ontwikkelingen van blockchain voor bedrijven en de digitale economie richting 2030?

Van de crypto-hype naar digitale volwassenheid

In 2020 was blockchain nog vooral synoniem aan crypto. Bitcoin vierde een nieuwe bullrun, Ethereum werd gezien als het slimme-contractplatform van de toekomst en de eerste NFT’s begonnen digitale kunstmarkten op te schudden. Het was de tijd waarin de term Web3 voor het eerst serieuzer klonk dan een buzzword — een belofte van een open, eerlijke, decentrale digitale wereld.

Maar wie iets dieper keek, zag vooral een technologie in de kinderschoenen: trage transacties, hoge kosten, milieuproblemen en onduidelijke regulering. Blockchain was een prachtig idee, maar nog geen betrouwbare infrastructuur.

Tussen 2020 en 2025 voltrok zich echter een opmerkelijke verschuiving. De hype maakte plaats voor realiteit en technologie evolueerde van crypto-belofte naar digitale basislaag. Blockchain is vandaag de dag geen niche meer, maar onderdeel van het fundament onder de digitale economie.

Blockchain is niet langer uitsluitend ‘crypto’ – het is infrastructuur geworden.

De periode tussen 2020 en 2025 is daarmee de overgang van verwachting naar toepassing. Een fase die Gartner typeert als de Trough of Disillusionment: de teleurstelling na de hype, gevolgd door nuchtere adoptie. En precies in die nuchterheid werd de basis gelegd voor de digitale economie van de toekomst.

Technologische evolutie: van Proof-of-Work naar Proof-of-Life

Blockchain ontwikkelde zich de afgelopen vijf jaar niet lineair, maar in sprongen. De belangrijkste daarvan kwam in september 2022 met de Ethereum Merge — de overstap van energieverslindende Proof-of-Work naar duurzame Proof-of-Stake. Het energieverbruik daalde met 99,95 procent. Die stap was symbolisch: blockchain werd volwassen.

Schaalbaarheid en efficiëntie

In 2020 kon Ethereum nauwelijks 15 transacties per seconde verwerken, met pieken van honderden dollars aan transactiekosten. Tegen 2023 waren Layer-2-oplossingen (zoals roll-ups en sidechains) gemeengoed. Nieuwe netwerken als Solana, Avalanche en Polygon maakten de technologie bruikbaar voor consumenten en bedrijven.

De architectuur van blockchain werd gelaagd. Waar vroeger elke keten zijn eigen eiland was, ontstond een netwerk van Layer-0’s (zoals Polkadot en Cosmos) die interoperabiliteit en datadeling tussen ketens mogelijk maakten.

Interoperabiliteit en standaardisatie

Europa speelde hierin een opvallende rol. Onder de vlag van de European Blockchain Services Infrastructure (EBSI) en projecten, zoals SEE-Blocks, werd gewerkt aan een gedeelde standaard voor gedistribueerde grootboeken. De boodschap was helder: blockchain moet samenwerken, niet concurreren.

De open standaarden, middleware-lagen en indexeringsdiensten die tussen 2022 en 2024 zijn ontwikkeld, vormen vandaag de onzichtbare ruggengraat van Web3-applicaties.

Energie en duurzaamheid

De kritiek op energieverbruik bleef niet zonder effect. Ethereum’s overstap was de meest zichtbare verandering, maar ook kleinere ketens schakelden over op efficiëntere consensusmechanismen. Waar Bitcoin als Proof-of-Work monument bleef staan, bewogen de meeste anderen naar hybride of Proof-of-Stake-modellen.

Ondernemingen ontdekten daarnaast de kracht van permissioned blockchains — gecontroleerde netwerken met minder energieverbruik en hogere transactiesnelheid.

Privacy en cryptografie

Een van de belangrijkste technologische mijlpalen was de doorbraak van zero-knowledge proofs (ZKP’s). Deze cryptografische technieken maken het mogelijk om iets te bewijzen zonder de onderliggende data te delen. Daarmee ontstond een brug tussen transparantie en privacy — een voorwaarde voor grootschalige toepassing in financiële en publieke sectoren.

Volgens marktonderzoeksbureau Grand View Research groeide de wereldwijde marktwaarde van blockchaintechnologie van circa 3 miljard in 2020 naar ruim 31 miljard in 2024, met prognoses richting 1.400 miljard in 2030. Dat is geen hypecurve, maar een volwassenwordingslijn.

De technische infrastructuur werd volwassen — maar de vraag werd: gebruik ik het werkelijk?

Sectorale adoptie: van pilots naar productie

De waarde van blockchain ligt niet in de technologie zelf, maar in wat ze mogelijk maakt: vertrouwen, transparantie en eigenaarschap zonder centrale tussenpersoon.

De financiële sector: DeFi en digitale valuta

In 2021 explodeerde Decentralized Finance (DeFi). Honderden miljarden dollars aan waarde stroomden door protocollen die lenen, beleggen en handelen zonder bank mogelijk maakten. Stablecoins werden de stille infrastructuur van dit ecosysteem: digitale dollars en euro’s die de brug vormden tussen traditionele en decentrale financiële systemen.

Toen in 2022 de Terra/Luna-crash en het faillissement van FTX volgden, leek de droom voorbij. Maar de werkelijkheid was genuanceerder. De technologie bleef, de rommel verdween. Vanaf 2023 richtten banken en vermogensbeheerders zich juist op tokenisatie: het digitaliseren van echte activa — van obligaties tot vastgoed — op blockchain.

Centrale banken ontwikkelden ondertussen hun eigen CBDC’s (Central Bank Digital Currencies), met de Europese Centrale Bank als voortrekker in de voorbereiding van de digitale euro.

Supply chain en traceerbaarheid

Ook buiten finance kwam blockchain tot leven. Van voedselketens tot diamant- en farmaceutische logistiek: bedrijven toonden aan dat registratie van herkomst en traceerbaarheid van producten, dankzij blockchain veel sneller, betrouwbaarder en veiliger konden.

Het bekende IBM–Walmart mango-project reduceerde de traceertijd van zes dagen naar twee seconden. Toch bleek schaalbaarheid een uitdaging. Initiatieven, zoals TradeLens (Maersk/IBM), toonden dat samenwerking en standaardisatie minstens zo belangrijk zijn als technologie.

Gezondheidszorg en publieke sector

In de gezondheidszorg werden de eerste pilots met data van patiënten, traceerbaarheid van medicijnen en digitale toestemming succesvol afgerond. Overheden experimenteerden met digitale identiteiten, registraties van vastgoed en notariële functies. Estland bleef hierin pionier, maar ook Nederland testte blockchain voor self-sovereign identity binnen overheidsdiensten.

Media, entertainment en de maker-economie

De NFT-explosie van 2021 was een cultureel moment. Bijna 25 miljard dollar aan NFT-transacties maakte zichtbaar wat blockchain kon doen voor digitale eigendom. In 2025 is de hype weg, maar de infrastructuur gebleven: NFT’s zijn nu vooral loyaliteits- en eigendomsbewijzen voor merken, artiesten en communities.

Adoptie is nooit uniform – sommige sectoren zijn koploper, andere hinken achter.

Regulering: van vrijheid naar verantwoordelijkheid

Tussen 2020 en 2025 vond de grootste juridische inhaalslag in de geschiedenis van digitale technologie plaats.

Nederland en Europa

In Nederland kwamen cryptodienstverleners onder de Wwft te vallen: registratie bij De Nederlandsche Bank werd verplicht. Maar de echte doorbraak kwam uit Brussel, met de Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA) — het eerste integrale Europese kader voor crypto-activa.

MiCA regelt hoe stablecoins, beurzen, wallets en aanbieders zich moeten gedragen. Het creëert juridische zekerheid, iets wat tot dan toe ontbrak. Daarnaast introduceerde de EU de Travel Rule en versterkte ze KYC/AML-vereisten, waarmee blockchainactiviteiten onderdeel werden van het formele financiële systeem.

Europese initiatieven zoals EBSI en SEE-Blocks leggen de basis voor pan-Europese blockchaindiensten — van digitale identiteit tot supply chain-verificatie.

Wereldwijd perspectief

China verbood cryptohandel, maar bouwde intussen de meest geavanceerde Central Bank Digital Currency ter wereld: de digitale yuan. Zwitserland en Singapore ontwikkelden daarentegen regelgevingsvriendelijke omgevingen die innovatie aantrekken.

De Verenigde Staten hinkten lang achter, met een gefragmenteerd juridisch landschap, tot de SEC in 2024 een eerste coherent kader aankondigde.

Regulering bepaalt steeds meer de businessmodellen van blockchain.

Nieuwe businessmodellen: van tokens naar echte waarde

Blockchain is niet alleen technologie, maar ook een katalysator voor nieuwe vormen van waardecreatie.

Tokenisatie van assets

Wat begon als experiment met digitale kunst, groeide uit tot een fundamentele verandering in kapitaalmarkten. In 2025 tokeniseren banken, fintechs en fondsen vastgoed, obligaties en zelfs kunstwerken.

Tokenisatie maakt fractie-eigendom mogelijk: investeren in een gebouw, schilderij of zonnepark met één muisklik. JPMorgan, Société Générale en ABN AMRO lanceerden eigen tokenisatieplatforms voor institutionele klanten.

DAO’s en decentrale governance

Decentrale autonome organisaties (DAO’s) werden het governance-experiment van de jaren ’20. Ze gaven communities eigenaarschap en stemrecht over projecten, protocollen en zelfs investeringsfondsen. Hoewel niet zonder problemen — lage participatie, concentratie van macht, juridische onzekerheid — bewezen DAO’s dat governance niet langer per definitie hiërarchisch hoeft te zijn.

DeFi en financiële infrastructuren

DeFi ontwikkelde zich van wilde westen tot gereguleerd experiment. In 2025 bestaan er hybride DeFi-protocollen die samenwerken met banken en toezichthouders. Liquiditeit komt niet meer alleen van individuele gebruikers, maar ook van institutionele fondsen.

Creator-economie en Web3-ervaringen

Voor artiesten, sportclubs en merken opende blockchain een nieuwe dimensie: directe relatie met de fan. Token gated communities, fan-tokens en NFT-loyaliteitsprogramma’s zorgden voor een nieuwe vorm van digitale verbondenheid.

De essentie: eigenaarschap verschuift. Niet langer alleen van partij naar partij, maar van organisatie naar community.

Eigenaarschap verschuift — van gebruiker naar community.

Marktdynamiek: van volatiliteit naar volwassenheid

De periode 2020–2025 kende de extremen van een nieuwe industrie.

Van bull naar winter

2021 was euforisch. Bitcoin bereikte 68.000 dollar, NFT’s en DeFi’s waren het gesprek van de dag. In 2022 volgde de crypto winter: de val van Terra, Celsius en FTX toonde dat vertrouwen fragiel blijft zonder governance.

Toch bleef de infrastructuur overeind. Terwijl marktkapitalisaties halveerden, groeiden de aantallen ontwikkelaars, patenten en institutionele pilots.

Venture capital en start-ups

2021 zag recordinvesteringen in blockchain-start-ups, maar na 2023 verschoof de focus van hype naar infrastructuur. Investeerders zochten niet langer naar de volgende munt, maar naar bedrijven die compliance, dataverificatie of tokenisatie mogelijk maken.

Institutionele betrokkenheid

De belangrijkste graadmeter voor volwassenheid is institutionele adoptie. Banken, fondsen en corporates bouwden custody-diensten, integreerden blockchain in bestaande beurssystemen en lanceerden pilots voor tokenized deposits.

De volwassenheid van de markt wordt zichtbaar door institutionele instroom en afnemende retail-speculatie.

Uitdagingen: tussen technologie en vertrouwen

Hoewel blockchain als technologie volwassen is geworden, kent de adoptie nog aanzienlijke obstakels.

Technische kwetsbaarheden

Smart contract-bugs, bridge-hacks en interoperabiliteitsproblemen bleven zorgen voor miljardenverliezen. De complexiteit van cross-chain-systemen maakt veiligheid een blijvende uitdaging.

Gebruikerservaring

Wallets, private keys en onboarding blijven voor veel gebruikers ondoorzichtig. Onderzoek van arXiv toont aan dat wallet-problemen gemiddeld meer dan zes maanden vergen om structureel op te lossen. Gebruiksgemak blijft dus de bottleneck tussen technologie en mainstream.

Regulatoire onzekerheid

Ondanks MiCA blijft de juridische status van tokens, DAO’s en digitale eigendom diffuus. Internationale harmonisatie is essentieel, maar nog niet gerealiseerd.

Ethiek en duurzaamheid

De publieke opinie eist dat blockchain meer doet dan waarde verplaatsen. Energieverbruik, inclusiviteit en toegang zijn thema’s die het verschil zullen maken tussen adoptie en afwijzing.

De technologie is er — de adoptie hangt af van vertrouwen, governance en gebruiksgemak.

Regionale verschillen: Nederland, Europa en de wereld

Nederland

Ons land geldt als testmarkt voor Web3-innovatie. Start-ups als Dusk Network, Get Protocol en MintBlue experimenteren met tokenisatie, digitale tickets en Web3-infrastructuur. De overheid voert ondertussen pilots uit rond digitale identiteit en duurzaamheidstransparantie.

Europa

Europa kiest nadrukkelijk voor een gereguleerde maar innovatieve koers. Projecten als SEE-Blocks en EBSI illustreren de wens om digitale autonomie te creëren en interoperabiliteit tussen lidstaten te garanderen. De MiCA-verordening vormt de ruggengraat van dit digitale ecosysteem.

De rest van de wereld

In Azië versnellen Zuid-Korea, Japan en Singapore hun Web3-agenda’s. Dubai profileert zich als wereldwijde crypto-hub, terwijl Afrika en Latijns-Amerika blockchain vooral omarmen als oplossing voor inflatie en financiële inclusie.

Blockchain kent geen geografische limiet – de implementatiesnelheid verschilt wel sterk.

Naar 2030: blockchain als onderdeel van de infrastructuur

Als we vooruitkijken, zien we drie duidelijke bewegingen.

Van hype naar infrastructuur

Net zoals internet ooit begon als experiment en eindigde als nutsvoorziening, beweegt blockchain dezelfde kant op. In 2030 zal niemand nog spreken over blockchainbedrijven — alleen over bedrijven die blockchain gebruiken.

Van componenten naar ecosystemen

Gartner voorspelt dat specifieke bouwstenen — wallets, smart contracts, stablecoins — binnen twee jaar het Plateau of Productivity bereiken. Blockchain zelf blijft in de Trough of Disillusionment, maar dat is juist positief: het betekent consolidatie, volwassenwording en selectie op waarde.

Van technologie naar impact

De volgende stap ligt in de koppeling met AI, data en identiteitsoplossingen. Blockchain zal dienen als waarheidslaag in een wereld vol gegenereerde data. Het wordt de onderliggende laag van vertrouwen — van supply chain tot kunstmatige intelligentie.

De technologie is geen eindpunt — de ecosystemen eromheen bepalen de impact.

Conclusie: wat we geleerd hebben

Tussen 2020 en 2025 heeft blockchain bewezen dat het meer is dan een hype. Het is geëvolueerd van experiment naar infrastructuur, van droom naar discipline.

De belangrijkste veranderingen:

• De technologie is schaalbaar, energie-efficiënt en interoperabel geworden.
• De markt is verschoven van speculatie naar institutionele adoptie.
• Regulering en standaardisatie hebben een kader gecreëerd waarin bedrijven durven investeren.
• Businessmodellen verschuiven van bezit naar participatie, van centralisatie naar samenwerking.

Voor organisaties — in media, sport, entertainment of finance — betekent dit één ding: de tijd van pilots is voorbij. Blockchain is klaar voor productie.

Wie vandaag waarde wil creëren, moet technologie zien als middel, niet als doel. De toekomst is aan de bedrijven die begrijpen dat digitale infrastructuur niet om crypto draait, maar om vertrouwen, data en relaties — precies de bouwstenen van digitaal vermogen.

Blockchain is niet meer de hype – het is onderdeel van de infrastructuur van de toekomst.

Disclaimer: Deze long read is bedoeld ter informatie en reflectie. De inhoud is gebaseerd op publiek beschikbare bronnen en eigen inzichten van de auteur. Het is geen wetenschappelijk artikel en vormt geen financieel, juridisch of beleggingsadvies.

Bronnenlijst

Indien een bron niet juist vermeld is, meldt dit via dit formulier dan wordt de bron aangepast.

Markt- en onderzoeksrapporten

• Gartner, Inc. Hype Cycle for Blockchain and Web3 Technologies. Stamford, CT: Gartner Research.
• Grand View Research. Blockchain Technology Market Size, Share & Trends Analysis Report, 2024–2030. San Francisco, CA.
• MarketsandMarkets. Blockchain Market by Component, Provider, Type, Enterprise Size, Application Area, and Region – Global Forecast to 2030. Pune, India.
• Ledger Insights. Gartner: Blockchain wallets, smart contracts near the slope of enlightenment.
• Deloitte. Global Blockchain Survey: The Evolving Value of Blockchain. Deloitte Insights.
• PwC. Time for Trust: The trillion-dollar blockchain opportunity. PricewaterhouseCoopers.

Technologische bronnen en ontwikkelingen

• Ethereum Foundation. Ethereum Merge: Transition from Proof-of-Work to Proof-of-Stake.
• Polkadot Foundation. Polkadot Lightpaper: The Layer-0 for Web3 interoperability.
• Cosmos Network. The Internet of Blockchains.
• arXiv.org. Research on Wallet Usability, Security, and Open-Source Maintenance in Blockchain Systems. Cornell University Library.
• Seeblocks (European Blockchain Observatory and Forum). Blockchain & DLT Standardisation Landscape 2023. European Commission, Brussels.

Wet- en regelgeving

• Europese Unie. Markets in Crypto-Assets Regulation (MiCA). Publicatieblad van de Europese Unie, Verordening (EU) 2023/1114.
• European Blockchain Services Infrastructure (EBSI). European Commission Digital Europe Programme – Blockchain Strategy and Infrastructure.
• De Nederlandsche Bank (DNB). Registratie-eisen voor cryptodienstverleners onder de Wwft. Amsterdam.
• Financial Action Task Force (FATF). Updated Guidance for a Risk-Based Approach to Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers. Parijs: OESO.

Markt- en adoptie-data

• CoinDesk. J.P. Morgan expands tokenization platform for institutional investors.
• Statista. Blockchain Adoption Rate Worldwide 2016–2025.
• Chainalysis. Global Crypto Adoption Index 2024. New York, NY.
• Messari. State of Crypto Report. Messari Research.
• CB Insights. Venture Capital Report: Blockchain Startups Investment Trends 2020–2025.

Duurzaamheid en energieverbruik

• Ethereum Foundation. Post-Merge Energy Consumption Report.
• Cambridge Centre for Alternative Finance (CCAF). Cambridge Bitcoin Electricity Consumption Index (CBECI). University of Cambridge.
• World Economic Forum. Blockchain for Sustainable and Inclusive Finance. Geneva: WEF.

Sectorale cases en adoptie-voorbeelden

• IBM & Walmart. Blockchain for Food Trust: Supply Chain Traceability Case Study.
• Maersk & IBM. TradeLens: Lessons from a Blockchain Pilot in Global Logistics.
• European Central Bank (ECB). Digital Euro Progress Report. Frankfurt: ECB.
• World Bank. Tokenized Bonds and Digital Asset Infrastructure in Financial Markets.

Media, cultuur en creator-economie

• NonFungible.com. NFT Market Annual Report 2021.
• CoinTelegraph Research. NFT Adoption, Utility & Market Trends.
• Forbes. How NFTs Changed the Entertainment Industry.

Regionale en beleidsmatige context

• European Commission. Digital Decade Policy Programme 2030: A Digital Europe Built on Trust.
• Ministerie van Financiën (NL). Beleidsbrief Digitale Activa en Fintech-ontwikkeling. Den Haag.
• Singapore Monetary Authority (MAS). Project Guardian: Institutional DeFi Pilots and Tokenization of Assets.
• Dubai Virtual Assets Regulatory Authority (VARA). Framework for Virtual Assets in the UAE.
• People’s Bank of China (PBoC). e-CNY Progress Report. Beijing.

Conceptuele en academische onderbouwing

• Tapscott, D., & Tapscott, A. Blockchain Revolution: How the Technology Behind Bitcoin and Other Cryptocurrencies is Changing the World. Penguin.
• Narayanan, A., et al. Bitcoin and Cryptocurrency Technologies. Princeton University Press.
• Swan, M. Blockchain: Blueprint for a New Economy. O’Reilly Media.

Relevante werken uit eigen bibliotheek

• Doeland, D. (2018). Digitaal Vermogen. Amsterdam: DDMCA.
• Doeland, D. & Hofstee, G. (2013). Van Analoog naar Digitaal. Amsterdam: DDMCA.
• Doeland, D. (2015). EDM en de Digitale Wereld. Amsterdam: DDMCA.

Overige online bronnen

• CoinDesk, The Block, Ledger Insights, CoinTelegraph, TechCrunch – diverse artikelen over blockchain-innovatie, investeringen en regelgeving.
• OECD Blockchain Policy Centre. Policy Framework for Blockchain Innovation and Digital Assets.
• MIT Technology Review. (How Blockchain Finally Found Its Purpose Beyond Crypto.

Laatste update van deze bronnenlijst: november 2025. Alle gegevens, cijfers en citaten zijn zorgvuldig geselecteerd en gecontroleerd op betrouwbaarheid, maar kunnen aan verandering onderhevig zijn door voortschrijdend inzicht, marktontwikkelingen of nieuwe regelgeving.

Check ook

• Achtergrond: Nederlandse muziekindustrie kom in beweging
• Achtergrond: Creëert blockchain opnieuw een vacuüm
• Achtergrond: Festival- en muziekindustrie wordt relatie-economie
• Achtergrond: Hardwell zet verandering muziekindustrie in
• Achtergrond: Welke Nederlandse DJ brengt zijn plaat uit als NFT?