AI voor Dummies: wat is kunstmatige intelligentie oftewel AI?

Afgelopen week stond ik op het podium bij Entertainment & Recht 2025 om uit te leggen wat AI is en de impact op entertainment. Dat had een korte definitie kunnen zijn, maar – zoals vaker bij mij – werd het een compleet betoog met voorbeelden en zijpaden. Want AI uitleggen in één zin? Vergeet het maar. Daarom schreef ik deze longread: de samenvatting van dat betoog, maar dan netjes op papier.

Beluister hieronder de duiding van de inhoud van het artikel

AI: de hype ontrafelen

Artificial Intelligence (kunstmatige intelligentie, AI) is een begrip dat de laatste jaren explosief in populariteit is gegroeid. Voor sommigen is het een magische technologie die de wereld gaat redden, voor anderen een bedreiging die banen, bedrijven en zelfs samenlevingen ontwricht. De waarheid ligt ergens in het midden.

Om AI goed te begrijpen, moeten we de hype ontrafelen en kijken naar wat het nu écht is, hoe het werkt en welke impact het al heeft – en gaat hebben – op ons leven en onze economie.

In deze longread neem ik je mee langs de fundamenten van AI, de verschillende soorten, de technologie erachter, toepassingen in de praktijk en de toekomst die ons te wachten staat. Daarbij leg ik steeds de verbinding met de inzichten uit mijn boeken Digitaal Vermogen (2018), EDM en de Digitale Wereld (2015) en vanAnaloognaarDigitaal.nu (2013) waarin ik het belang van digitale transformatie, data en ecosystemen benadruk. AI is namelijk niet los te zien van deze bredere digitale revolutie.

Wat is AI oftewel kunstmatige intelligentie?

De eenvoudigste definitie is deze: AI is de verzamelnaam voor systemen die taken uitvoeren die normaal menselijke intelligentie vereisen. Denk aan leren, redeneren, beslissen, waarnemen en communiceren.

AI imiteert menselijke intelligentie zonder die echt te bezitten. Het gaat dus niet om bewustzijn of emoties, maar om algoritmes die patronen leren herkennen uit enorme hoeveelheden data. Waar mensen duizenden uren ervaring nodig hebben om bijvoorbeeld te leren autorijden, kan een AI dat leren door miljoenen scenario’s te analyseren.

In mijn boek Digitaal Vermogen beschrijf ik hoe organisaties waarde kunnen creëren door data slim te gebruiken. AI is daarvan de logische volgende stap: het is de motor die die data omzet in inzichten, voorspellingen en beslissingen.

De drie hoofdtypen AI: narrow, general en superintelligentie

Narrow AI (zwakke AI)

Dit is de AI die we vandaag de dag het meeste tegenkomen. Smalle, gespecialiseerde systemen die één taak goed kunnen uitvoeren: spraakherkenning, gezichtsherkenning, vertalen of aanbevelingen doen. Denk aan Siri, Google Translate of de algoritmes die Spotify jouw nieuwe favoriete track voorschotelen.

General AI (sterke AI)

Dit is het droombeeld (of nachtmerriebeeld) van onderzoekers: een AI die alles kan wat een mens kan, inclusief abstract redeneren en context begrijpen. Zo’n systeem bestaat nog niet.

Superintelligentie

Een hypothetisch stadium waarin AI slimmer wordt dan de mens, met cognitieve capaciteiten die ons overstijgen. Hier komen existentiële vragen om de hoek kijken: wie controleert zo’n systeem? Welke rol heeft de mens nog?

De stap van narrow AI naar general AI en superintelligentie is vergelijkbaar met de digitale sprongen die ik in vanAnaloognaarDigitaal.nu beschrijf: van een analoge wereld met vaste structuren naar een digitale wereld vol ecosystemen die exponentieel groeien.

Hoe werkt AI? De technologie achter kunstmatige intelligentie

Om AI goed te begrijpen, moeten we ook kijken naar de kern-technologieën die het aandrijven:

• Machine Learning (ML): algoritmes die leren van data zonder dat ze voor elke uitkomst geprogrammeerd zijn.
• Deep Learning: neurale netwerken met meerdere lagen die complexe taken aankunnen, zoals beeldherkenning of medische diagnoses.
• Natural Language Processing (NLP): technologie die taal begrijpt en genereert. ChatGPT is hier een sprekend voorbeeld van.
• Computer Vision: systemen die beelden en video’s analyseren, zoals gezichtsherkenning of kwaliteitscontrole in fabrieken.
• Robotics: AI die fysieke systemen aanstuurt, van stofzuigers tot zelfrijdende auto’s.

Zoals ik in EDM en de Digitale Wereld uiteenzet, is technologie pas waardevol als het onderdeel wordt van een ecosysteem van data, content en connecties. AI is dus geen losstaande magie, maar een onderdeel van een keten waarin data de grondstof is.

Voorbeelden van AI in het dagelijks leven en business

AI in zakelijk gebruik

Bedrijven gebruiken AI voor klant-segmentatie, marktvraag voorspellen en procesautomatisering. Een luchtvaartmaatschappij, zoals KLM, die ik in Digitaal Vermogen bespreek, kan hiermee real-time prijzen optimaliseren en de klantbeleving verbeteren.

AI in media en entertainment

Van Netflix tot YouTube: aanbevelingssystemen zijn AI-gedreven. In de dance-industrie helpen AI-tools artiesten om hun fans beter te begrijpen en relaties te personaliseren.

AI in gezondheidszorg

AI analyseert medische beelden, ondersteunt artsen bij diagnoses en helpt bij medicijnontwikkeling.

AI in evenementen, festivals en sport

Voetbalclubs en festivals gebruiken AI om fans beter te bedienen, ticketprijzen dynamisch in te stellen en prestaties te analyseren. Hier komt de kracht van data en AI samen met de relatie-economie die ik in mijn boeken beschrijf.

AI thuis en onderweg

Van Google Maps tot slimme assistenten en vertaalapps – AI is al geïntegreerd in ons dagelijks bestaan, vaak zonder dat we het doorhebben.

De toekomst van AI: generatieve modellen, autonomie en ethiek

De komende jaren zien we vier grote trends:

1. Generatieve AI: systemen, zoals GPT, die tekst, beelden, muziek en zelfs strategieën kunnen genereren.
2. Autonome systemen: zelfrijdende auto’s, drones en robots worden steeds beter.
3. Verantwoorde AI: transparantie, ethiek en regulering worden cruciaal. Net zoals bij de introductie van social media, lopen we nu tegen de schaduwkanten aan.
4. AI in digitale transformatie: organisaties die data-gedreven werken, integreren AI in hun kernprocessen. AI wordt daarmee onderdeel van hun digitale vermogen.

In vanAnaloognaarDigitaal.nu beschreef ik al hoe organisaties zich moeten aanpassen aan ecosystemen en digitale ketens. AI versnelt dit proces en maakt de noodzaak tot transformatie urgenter dan ooit.

AI en digitale transformatie: waarom dit jouw organisatie raakt

AI is geen losstaande hype, maar een integraal onderdeel van de digitale revolutie. Het raakt:

• Organisatiestructuren – beslissingen worden steeds meer data-gedreven.
• Businessmodellen – waardecreatie verschuift naar data en algoritmes.
• Ecosystemen – succes hangt af van verbindingen met klanten, fans en partners.

Zoals ik in Digitaal Vermogen benadruk, gaat het om de drie kernelementen: kracht, macht en potentie. AI vergroot die drie:

• Kracht door schaalbare data-analyse.
• Macht door betere besluitvorming.
• Potentie door nieuwe verdienmodellen.

Conclusie: de kracht en impact van kunstmatige intelligentie

AI is geen tijdelijke hype. Het is de logische volgende stap in de digitale revolutie waar ik al jaren over schrijf. Bedrijven, organisaties en individuen die AI omarmen, zullen hun digitale vermogen vergroten. Wie achterblijft, riskeert irrelevantie.

AI dwingt ons om opnieuw na te denken over waarde, relaties en ecosystemen. Net als bij de opkomst van social media en big data, draait het niet om de technologie zelf, maar om de manier waarop je die inzet om connecties met fans, klanten en gebruikers te versterken.

De les is eenvoudig, maar niet eenvoudig uit te voeren: wees niet bang voor AI, maar leer het begrijpen en gebruik het slim. Alleen dan benut je de kracht, macht en potentie van deze technologie.