Groei

Achtergrond: Dj’s gebruiken theorie en raamwerk voor inzicht in fanrelatie

Geschatte leestijd - 2 minuten

Als business-hacker roep ik bedrijven op om data op te nemen in hun bedrijfsbalans. In mijn nieuwe boek Digitaal Vermogen, de kracht, macht en potentie leg ik uit waarom de relatie met klanten en fans van levensbelang is voor bedrijven en artiesten. DJ’s Sam Feldt en Hardwell maken al gebruik van de theorie, die waarde toekent aan het potentieel van hun fanbase. Andere cases uit het boek betreffen onder meer The New York Times, Talpa en Armin van Buuren.

Theorie als basis

“De theorie van Denis helpt ons om alles uit onze data te halen,” aldus Sebastien Lintz, digital director van het team van DJ Hardwell. “Dit komt ten goede aan onze marketing, communicatie en verkoop. Doeland weet als geen ander waarom een optimale relatie met je fans van levensbelang is en hoe je dat bereikt. Zijn ideeën helpen ons nog elke dag om een bijdrage te leveren aan de digitale carrière van Hardwell.”

DJ Sam Feldt sluit zich daarbij aan: “We zijn aan de gang gegaan met het gedachtengoed van Denis. Het Business Acceleration Framework laat zien waar je als DJ of organisatie staat en waar de digitale transformatie je kan brengen. Het boek is een handleiding die jouw innovaties laat slagen en de juiste omstandigheden voor een digitale transformatie schept.”

Nieuwe manier van waarderen

In Digitaal Vermogen, de kracht, macht en potentie pleit ik voor een nieuwe methode waarop bedrijven gewaardeerd worden. Doordat de relatie met fans en klanten een indicatie is voor toekomstige kasstromen en nieuwe verdienmodellen hoort deze data een plek op de balans te krijgen. Deze vorm van goodwill (toekomstige, nog niet contant gemaakte kasstromen) is wat ik het Digitaal Vermogen noemt.

Digitaal Vermogen, de kracht, macht en potentie van elke organisatie, is geschreven als handleiding om je business te ‘hacken’. Ik wil aan de hand van een theorie en raamwerk organisaties praktisch helpen om bedrijfswaarde te vergroten, omzetten te verhogen en nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen. Uitgangspunt hierbij is telkens de relatie-economie, een concept dat (net als de fanrelatie) uitgebreid aan bod komt in het boek.

De meeste voorbeelden in Digitaal Vermogen gaan over bedrijven, artiesten of merken in de sport-, media- en entertainmentindustrie, maar zijn vaak op allerlei industrieën van toepassing. Het boek is geschreven voor bedrijfseigenaren, directeuren en iedereen die verantwoordelijk is voor marketing, business development, verkoop of innovatie binnen een organisatie, merk of festival.

Masterclass en keynote

Het boek wordt op 4 oktober a.s. aan de hand van een masterclass, een Q&A met Eelko van Kooten en keynote sessies van het team van Hardwell en Sam Feldt gepresenteerd in de A’DAM toren. Vrijblijvend aanmelden kan hier. Er zijn nog enkele plekken. Maar vol = vol!

→ Zie voor meer informatie: digitaalvermogen.nu

Bekijk ook

→ Bestel via de site
→ Bestel via BOL.com
→ Bestel via Bruna
→ Bestel via Managementboek

—–

Lees ook

Boeken Denis Doeland

Liever een gratis eBook? Check ook vanAnaloognaarDigitaal.nu en EDMendedigitalewereld.nl

—–Supporters Digitaal Vermogen

ereaders

Achtergrond: het nieuwe verdienmodel van uitgevers

Geschatte leestijd - 8 minuten

Uitgeverijen van boeken, kranten en tijdschriften, auteurs en journalisten moeten zich richten op de grote verandering. Nieuwe businessmodellen en digitale producten zullen de komende tijd een gigantisch belangrijke rol gaan spelen. Digitalisering, internet, de introductie van nieuwe apparaten en technieken, fan- en klantenvoorkeuren bedreigen traditionele uitgevers. Ze krijgen te maken met meer en nieuwe concurrentie en het verlies van grip op doelgroepen en content. Hoe houden ze zich staande?

Digitalisering van het boek

Het afgelopen jaar steeg de boekverkoop voor het tweede jaar op rij en is daarmee terug op het niveau van 2013. Toch zijn ‘we’ nog ver verwijderd van piekjaar 2008, toen er ruim 50 miljoen boeken werden verkocht. Opvallend is dat de verkoop van het e-boek sneller groeit dan die van het papieren boek.

In 2016 steeg de afzet voor het zevende jaar op rij: van 2,3 naar 2,7 miljoen verkochte nieuwe boeken. Het aantal verkochte e-books is in vier jaar tijd verdubbeld. Er is dus geen ontkomen meer aan: ook het papieren boek krijgt te maken met digitalisering. Net als de muziekindustrie dat zijn fysieke drager verloor.

Ruimte in de niche

Door de komst van nieuwe distributiemodellen, ontstaat er ruimte voor producten die maar weinig afnemers hebben of waar weinig vraag naar is. Gezamenlijk kunnen ze een groter deel van de markt innemen dan de grote ‘hits’. Zolang de winkel of het distributiekanaal maar groot genoeg is. Veel nicheproducten zullen beschikbaar blijven en zouden gedurende lange tijd omzet kunnen genereren. Prijzen van digitale producten dalen, wat de aantrekkingskracht voor lezers vergroot. Lezers kunnen gebruik maken van nieuwe diensten als abonnementen op boeken, op schrijvers of op de catalogus van een specifieke uitgeverij via platformen en apps van die uitgeverij of derden. Daardoor ontstaat er ruimte voor de niche.

Versnippering van het aanbod biedt daarnaast de mogelijkheid om de eigen doelgroep te versterken en te binden. Netwerken (lees: het eigen domein, de sociale kanalen en het domein en sociale kanalen van derden) bieden in het internetecosysteem tegenwoordig content aan op alle beschikbare apparaten. Het verdienmodel dat hierbij hoort laat straks dan ook een versnippering zien naar meerdere inkomstenbronnen. De kunst is het zoeken naar en openstaan voor de mogelijke verdienmodellen. Een mooi voorbeeld is de case van het boek van Seth Godin, ‘Tribes: We need you to lead us.’ Het boek werd in eerste instantie gratis digitaal weggegeven, waarna de vraag naar een fysieke versie ontstond.

Bezit maakt plaats voor toegang

Iedereen die met de exploitatie van content bezig is, krijgt te maken met een nieuw verdienmodel. Het fundament daarvan is toegang tot digitale content en dienstverlening op internet. De verkoop van fysieke producten aan eindgebruikers (oftewel: lezers) neemt aan belang af.

Bezit maakt plaats voor beschikbaarheid, gebruik, belevenis, gemak en service. Oftewel: bezit maakt plaats voor toegang. Goede cases zijn Amazon en de Kindle. Denk ook aan de muziekdiensten als Spotify. Maar ook aan nieuwe autodeeldienst-initiatieven als GreenWheels, ConnectCar en Car2Go.

Content uit de bundel verwijderen

Wat geldt voor een uitgever van boeken, geldt ook voor uitgevers van kranten en tijdschriften. Ze moeten innoveren. Door nog beter aan te sluiten bij de trend dat mensen steeds meer op maat bediend willen worden en dat mensen alleen willen betalen voor content waarin ze ook echt geïnteresseerd zijn, het zogenaamde ‘unbundling’-principe.

Wim Danhof verwoordde het enkele jaren geleden goed op Publishr.nl: ‘De tijdschriften- en krantenconsumptie zal de komende jaren ongetwijfeld verder verschuiven van papier naar digitaal. Spannender is de prille ontwikkeling waarbij de content steeds meer en beter zal worden samengesteld op basis van gebruikersvoorkeuren. Dit in plaats van het ‘one size fits all’ concept dat redacties op ons afvuren, met veel waste tot gevolg.’

Gelukkig ontstaan steeds vaker initiatieven gericht op het op maat maken van informatie voor het individu. Het bekendste voorbeeld is Blendle. Blendle verkoopt losse, betaalde artikelen van uitgeverijen via een app die beschikbaar is voor pc, tablet en smartphone. Vernieuwend aan de app ten opzichte van andere initiatieven is met name de opzet van een sociaal netwerk in de app. Elke gebruiker van Blendle kan – net zoals bij Twitter – andere gebruikers volgen. Zo is te zien welke artikelen vrienden en collega’s lezen en welke artikelen bijvoorbeeld Alexander Klöpping en Frits Wester aanraden.

Denk ook aan het Correspondent, waar je je op redacteuren (‘correspondenten’) kan abonneren. Zo volg je bijvoorbeeld een lopend onderzoek of project. De Correspondent geeft inmiddels ook boeken uit.

Multi-platformpublicatie

De boekenwereld verandert in een rap tempo. Boeken worden digitaal en alle wetten en regels die we kenden zijn niet langer de zekerheden waarop men kan bouwen en vertrouwen. De Arbeiderspers/A.W. Bruna Uitgevers besloten niet langer af te wachten wat er nog meer zal gebeuren en kozen om te experimenteren met innovaties.

‘Earned Attention’ van auteur Klaas Weima is, zoals De Arbeiderspers/A.W. Bruna Uitgevers het noemen, een multi-platformpublicatie. Het bestaat uit een papieren boek, een blog, een gratis iPhone-app, een iPad-app en social media-accounts. Voor elk van deze publicatievormen is al vanaf het begin van het project nagedacht over de specifieke kracht en de toegevoegde waarde aan het geheel. Dit maakte het mogelijk om de kunst van het verhalen vertellen naar een hoger plan te tillen.

Dankzij de multi-platformaanpak krijgt de lezer toegang tot extra content met behulp van de methode die het beste bij hem past. Van gratis tot betaald, van analoog tot digitaal. Al deze extra’s zorgen ervoor dat het boek altijd actueel is en volledig up-to-date blijft. Feitelijk bedient De Arbeiderspers/A.W. Bruna Uitgevers hiermee een groot deel van het internetecosysteem.

Nieuwe publicatiemogelijkheden

Een andere opvallende ontwikkeling, is de opkomst van digitale bibliotheken. Scribd noemt zichzelf de grootste bibliotheek op internet. De website bevat 60 miljoen documenten en heeft meer dan 95 miljoen actieve gebruikers. Waarvan 80 miljoen op maandelijkse basis. Op Scribd kunnen schrijvers behalve boeken, alles plaatsen. Het gros van de content – gepubliceerd in negentig talen en variërend van handleidingen en gedichten, magazines en boeken tot research en presentaties – is nu gratis.

Scribd biedt journalisten en alle andere schrijvers de kans geld te vragen voor het werk dat ze op deze website plaatsen. Enige tijd geleden heeft Scribd haar ‘all-you-can-eat’-model gelanceerd. Dit betekent dat je tegen een vast bedrag per maand alle betaalde content kan lezen. Tachtig procent van de opbrengsten wordt doorbetaald aan de schrijvers. Dat percentage is vergelijkbaar met wat CreateSpace van Amazon toekent aan auteurs die hun boeken verkopen in hun eigen ‘store’ op de website. Scribd is een aantrekkelijke plek om eigen werk te publiceren. Zo ook is dat hun concurrent Issuu. Dit platform heeft 30 miljoen documenten en maandelijks 100 miljoen actieve gebruikers.

Beide platformen bieden tevens een nieuwe vorm van boeken aan. Het zogenaamde audioboek. Dit nieuwe formaat wordt heden ten dage vooral onder de aandacht gebracht door het platform Storytel. Een digitale abonnementsdienst, waarmee je audioboeken kunt luisteren op je telefoon waar en wanneer je maar wilt. Voor uitgevers van content zijn er dus mogelijkheden bijgekomen.

Data als strategie

Het uitgeven van content (een boek, krant of tijdschrift) vereist een fundamenteel andere houding tot de diverse partijen in het ecosysteem. Voorheen lag de nadruk binnen samenwerkingsverbanden op concurreren en beschermen, nu ligt die op samenwerken. Het draait om luisteren, participeren en anticiperen op data die ontstaan in ‘conversaties’ en ‘interacties’. Deze data dienen te worden opgeslagen, geanalyseerd en gerelateerd aan de data die je zelf (wellicht al) bezit.

Het is daarom belangrijk voor een uitgever om een strategie te bepalen. Maak keuzes welke groepen je wilt bedienen, hoe en met wie je wilt samenwerken en selecteer de ecosystemen waar je in aanwezig wilt zijn. Ontwikkel passende producten, (nieuwe) online diensten en verleidingstactieken, al dan niet samen met fans of klanten. Bedenk een businessmodel waarmee je de leiding neemt in het internetecosysteem ten opzichte van concurrenten of andere marktpartijen. Daarmee stimuleer je jouw organisatie in het bereiken en behouden van (nieuwe) lezers.

Volgen van een goede content- en internetstrategie

Graag delen we wat inzichten voor uitgeverijen om een goede content- en digitale strategie te ontwikkelen. Hierbij geldt het principe ‘Content = Relatie = Informatie’. Content is de drijver van internet. Zonder content is internet immers maar een ‘lege’ technologie. Het openbaren van content realiseert data. Wanneer je deze data opslaat en benut, voeg je bedrijfswaarde toe. Daarnaast moet je nog een aantal andere aspecten in de gaten houden.

  1. Eigen domein en de sociale online werelden. Alle online omgevingen maken onderdeel uit van de totale internet- en contentstrategie.
  2. De gehele catalogus dient goed beschikbaar te zijn via de diverse zoekmachines. Dit verhoogt het verkeer naar de diverse online werelden.
  3. Denk na over de identiteit van de schrijvers. Omarm en betrek hen in de gehele content- en internetstrategie.
  4. Omarm sociale identiteiten, vraag de gelieerde schrijvers en lezers om connectie te maken met hun Facebook, Twitter of een van hun andere bekende identiteiten, zoals een Google-account. Het laten maken van de zoveelste gebruikersnaam en het zoveelste wachtwoord is immers niet meer van deze tijd.
  5. Omarm sociale content, met andere woorden foto’s, filmpjes en dergelijke van (alle mogelijke) lezers, die gemaakt zijn tijdens bijvoorbeeld een boeksigneersessie. Geef ruimte in jouw eigen domein (lees: blog of website) of een van de sociale werelden voor het uploaden van foto’s en filmpjes van derden.
  6. Deel alle eigen relevante content via alle mogelijke sociale werelden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het eigen Facebook-, Flickr-, Pinterest-, Instagram-, Twitter- of YouTube-kanaal.
  7. Neem deel in de online conversatie met de schrijvers en lezers: luister, anticipeer, voer dialogen, volg en informeer.
  8. De online werelden en de content dienen op elke wijze, naadloos benaderbaar te zijn: via de desktop, laptop, smartphone, iPad, e-reader, etc. Zorg voor de juiste weergave op elk apparaat en elke browser.
  9. Koppel de aanwezige klantendatabase(s) aan social analytics en webanalytics. Zo kan er onder andere bepaald worden wie van de lezers het meest actief of invloedrijk is met de content die je zelf hebt ontsloten.

Bij de bovenstaande punten kunnen uitgeverijen het Business Acceleration Framework gebruiken om hun organisatie te sturen. De 5 doelen uit het raamwerk zorgen dat het ‘Content = Relatie = Informatie’ principe inzichtelijk wordt en bewaakt kan worden.

Nieuwe geldstromen

Voor een uitgeverij kan zodoende een geheel nieuwe geldstroom ontstaan. Mogelijke nieuwe inkomsten zouden kunnen voortkomen uit;

  • Freemium. Bij dit model draait het om het aantrekken van bezoekers en het vergroten van naamsbekendheid door diensten of producten gratis te leveren. De inkomsten worden op een later moment gegenereerd door het aanbieden van een ‘premium’ dienst of product. Of webwinkels geven een deel van hun dienst of product ‘gratis’ weg, om bijvoorbeeld klantgegevens te verzamelen of advertenties aan te bieden. Of men vraagt om met een ‘tweet’ of ‘like’ te betalen. In de toekomst zou je nieuwsbrieven en speciale acties naar kunnen sturen om ze te converteren naar betalende bezoekers. Een dergelijk Freemium-model is op de website of via een app van de uitgeverij mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan advertentievrije boeken. Of geef eerst enkele boeken gratis om die mensen daarna tegen een acceptabele vergoeding toegang te verlenen tot de gehele versie of catalogus.
  • Sponsoring of advertenties in de diverse online werelden van het boek of de schrijver. Laat schrijvers online lezingen doen via bijvoorbeeld YouTube of Vimeo. Het is namelijk mogelijk een overeenkomst aan te gaan voor het openbaar maken van content. De kern hierbij is het delen van inkomsten die worden gegenereerd door het aantal paginaweergaven of het aantal keren dat de video wordt bekeken. YouTube geeft advertenties weer, naast of in de video’s op het eigen kanaal. Daarnaast kan men ruimte voor advertenties of sponsoring in het eigen domein (lees: website of blog) tegen betaling beschikbaar maken. Ook ‘product placement’ in een video is mogelijk.
  • Maak de catalogus beschikbaar voor andere diensten of apps van derden (bijvoorbeeld Scribd en Issuu) in ruil voor een vergoeding en data. Bedenk een licentiemodel dat hierop aansluit. Dit heeft als ander voordeel dat de (voor)publicatie bijdragen aan de online marketing en naamsbekendheid van de uitgeverij, schrijvers en titels. Ook wordt er waardevolle data van de geïnteresseerde lezers vergaard. Deze data zorgen ervoor dat men betere inzichten verkrijgt, betere beslissingen zal nemen en betere strategieën voor de toekomst zal ontwikkelen.

Uitgevers moeten daarvoor data verzamelen en analyseren. Gebruik een platform dat dergelijke data kan verzamelen en om kan zetten in data gedreven acties, zoals dat van Fanalists. Met deze data kan men een vervolgstrategie of compleet nieuwe (marketing)strategie opzetten, met als doel toekomstige inkomsten te laten toenemen. Pas na zinvolle correlaties, analyses en het opzetten van (additionele) verdienmodellen op de gevalideerde ‘fan’, ‘tweets’ en ‘like’ data kunnen (in)directe kasstromen gegenereerd worden. Daarbij neemt de waarde van een uitgever toe, in de vorm van potentiële goodwill.

Conclusie

Het nieuwe verdienmodel voor uitgevers komt voort uit data. Uitgeverijen, die hun internetlandschap tijdig inrichten en daarmee hun eigen ecosysteem beheersen binnen het gehele internetecosysteem, zullen in de nabije toekomst meer directe en indirecte waarde opleveren. Het Business Acceleration Framework helpt daarbij.

De traceerbaarheid van de ‘Return on Investment’ van hun marketing zal hoger liggen dan van bedrijven die nog aan offline marketing doen. Ook omdat deze bedrijven direct toegang krijgen tot de lezersmarkt. Daarbij moet men, veel meer dan voorheen, naar verzamelingen en mutaties kijken van data uit met elkaar verbonden netwerken, diensten, applicaties en (eigen) systemen. Daarvoor dienen alle gegevens in kaart te worden gebracht via het Business Acceleration Framework.

Gelukkig gebeurt er genoeg in de wereld van uitgevers, schrijvers en journalisten. Het is nu tijd dat ze ook echt in actie komen en data voor zich laten werken, zodat ze de digitale storm overleven. Het nieuwe verdienmodel voor uitgevers ligt voor het oprapen.

* Dit artikel is gebaseerd op het hoofdstuk ‘Geld gevonden voor uitgeverijen’ uit ‘vanAnaloognaarDigitaal.nu’. Redactie door Aaron Mirck.

→ Ga ook naar ‘het eindspel voor uitgevers’

Lees ook

Check ook de papieren uitgaven

Boeken Denis Doeland

(Liever een gratis eBook? – vanAnaloognaarDigitaal.nu vind je hier en EDM en de Digitale Wereld vind je hier)

edm en de digitalewereld

Achtergrond: Waarom dj’s, evenementen en festivals moeten veranderen

Uit onderzoek* begin dit jaar van Beeckestijn Business School onder diverse organisaties blijkt dat de belangrijkste marketing middelen de website, social media en e-mail marketing zijn. Opvallend in het onderzoek geeft de helft van de respondenten aan dat de website van hun organisatie nog niet is ingericht op actief gebruik van digital marketing en social media. Slechts 19% van de ondervraagden geeft aan dat organisatorische veranderingen kunnen bijdragen aan engagement, return on investment en conversie. Technische oplossingen en budget zijn voor velen in het onderzoek de oplossing voor digitaal succes of digitale verandering. Ook in de entertainmentindustrie hebben veel organisaties moeite met de digitalisering wanneer je kijkt naar de prestaties van dj’s en festivals met hun websites en social media. Een digitale visie lijkt bij veel organisaties nog te ontbreken. Tijd dus voor een digitale visie.

De digitale wereld is een ecosysteem met daarbinnen duizenden ecosystemen van gemeenschappen die online verbonden zijn. Het is gevormd door eindgebruikers (klanten en fans), distributeurs, ontwikkelaars en leveranciers. Zij gebruiken elkaars sterke punten en versterken elkaar om samen waarde te creëren. Dit is de basis van de digitale economie, waar de hedendaagse entertainmentindustrie – en daarmee de EDM-industrie met haar dj’s, evenementen en festivals – integraal onderdeel van uitmaakt. De entertainmentindustrie verandert langzamerhand van een analoog naar een digitaal gedreven industrie. Ze gaat van analoog naar digitaal.

Het internet loopt door alle lagen van organisaties binnen de entertainmentindustrie heen. Het vormt een vloeibaar geheel dat bijna elke discipline van een dj of organisator van een evenement of festival raakt. Om verandering in gang te zetten, de transitie van analoog naar digitaal, dien je je te verdiepen in de digitale wereld en haar keten. Gebruikmaken van de juiste statistieken en het volgen van ontwikkelingen in de wereld van apparaten, infrastructuur en processoren, zijn een vereiste voor de basis van een gedegen digitale strategie in de alsmaar groeiende digitale wereld die een uiterst revolutionair karakter heeft.

In de digitale cultuur is de aandacht van en de relatie met de (toekomstige) fan of klant de belangrijkste (economische) waarde geworden. De organisatie die de beste plek en de sterkste relaties in het internetecosysteem weet te verwerven, zal het meest succesvol worden en verstevigt daardoor het bestaansrecht. Zonder deze relaties zullen dj’s of organisatoren op termijn niet overleven en ter ziele gaan. Het personaliseren van de relatie met de fan is de heilige graal. In ‘EDM en de Digitale Wereld’ wordt dieper in gegaan op de manier waarop organisaties rondom dj’s, evenementen en festivals een directe en persoonlijke relatie met hun fans kunnen realiseren.

De inhoud van deze uitgave helpt je als speler binnen de EDM-industrie om verbanden binnen de digitale keten op te sporen en leert je hoe je hiermee om kunt gaan. Het doel is het aanpassen van de bedrijfsvoering en het ontwikkelen van producten en diensten die beter aansluiten bij de behoeften van fans en klanten eenvoudiger te laten verlopen. Leer aan de hand van handige inzichten en tips die worden beschreven succesvol te worden binnen het internetecosysteem.

* = Onderzoek Digital en Social Business 2015

Meer weten? Bezoek de website

website edm en de digitale wereld

Liever direct de vooruitgave van het boek downloaden?

Download eBook

Eerder publiceerden Ger Hofstee en Denis Doeland ‘vanAnaloognaarDigitaal.nu – de digitale verandering’. Meer info over deze uitgave kun je hier vinden

Lees ook

Keyboard

Interview: Blauw versus oranjegeel, van een analoge naar digitale wereld

Een tijd geleden werkte ik en Ger mee aan een interview voor Headlines een uitgave van Headfirst.Tekst door Margreet Poolman.

De schrijvers van het boek vanAnaloognaarDigitaal.nu, ‘de digitale verandering, zijn twee mannen die digitalisering leven. Consultant Denis Doeland werkte jaren voor ID&T en Ger Hofstee geeft onder meer les in marketing aan de Université Paul Cézanne in Zuid-Frankrijk. Om uit te leggen hoe talent management en digitalisering zich verhouden, vergelijken zij de oude analoge veilige wereld met de kleur blauw en de nieuwe digitale creatieve wereld met de kleur oranjegeel.

Hofstee: ‘Mensen hebben bepaalde drijfveren. De behoefte aan veiligheid en systemen is bijvoorbeeld een drijfveer, maar ook de behoefte aan risico en creativiteit. We hebben een aantal hoofddrijfveren en die kun je allemaal verbinden aan een kleur. Blauwe mensen zijn mensen die van systemen en veiligheid houden. Dit zijn vaak IT-managers en accountants. Oranjegele mensen houden meer van risico’s en zijn creatiever. Rood staat bijvoorbeeld voor strijd en de oorlog aan gaan en wordt vaak toebedeeld aan verkopers. Groen staat voor communicatie. Je ziet dit ook terug in de logo’s van bedrijven. Bijvoorbeeld, IBM heeft een blauw logo en Ricoh heeft een rood logo.’

Nieuwe oranjegele wereld
Volgens Hofstee leefden we vroeger in een blauwe wereld van systemen en spreadsheets. Nu zit de wereld niet meer zo in elkaar: ‘We transformeren steeds meer naar een digitale wereld waar we apps en sites bouwen. Dat zijn de creatieve processen, die een oranjegele kleur toebedeeld krijgen. Bij deze processen ken je de uitkomst niet bij voorbaat, de shift van analoog naar digitaal is dus ook een shift naar trial and error.’ Hierbij horen andere economische systemen en habitats, de digitalisering heeft invloed op hoe de maatschappij in elkaar zit. Zo is de wereld waarin men trots was op een lifetime employment definitief over. Hofstee: ‘We veranderen steeds makkelijker van baan en de groep zzp’ers groeit. Een zzp’er verandert iedere week van klus, mocht hij dat willen.’ Volgens Doeland is ook het zoeken naar zekerheden, bijvoorbeeld ten behoeve van je hypotheek, niet meer van deze tijd. Laat staan zekerheden in de vorm van eigendom. ‘De wereld die van eigendom naar gebruik transformeert, denk daarbij aan het delen van auto’s en gereedschap. Digitalisering maakt dit mogelijk.’

Hoe word je opgeleid voor de digitale wereld?
In deze oranjegele creatieve digitale wereld hebben we andere vaardigheden nodig. Het gaat daarbij niet om skills volgens het duo, want die kun je leren. Het gaat er om: waar voel je je gelukkig bij? In de digitale wereld draait het om attitude en om wie je bent. Mensen moeten hun eigen talent ontdekken in plaats van opgeleid te worden voor banen die straks niet meer bestaan. Daarbij rijst de vraag: Hoe word je opgeleid voor de digitale wereld? Volgens Doeland en Hofstee kunnen opleidingen en educatie zoals we die nu kennen niet helpen bij de voorbereiding op de digitale wereld. Hofstee: ‘Als decaan ben ik verbonden aan een aantal kleine MBA’s. Hier zijn we overgestapt van het kwantitatief studeren naar het kwalitatief studeren. Wanneer je een master bedrijfskunde aan de Erasmus Universiteit wilt volgen, moet je een GMAT doen. Dit is een test waarbij gemeten wordt of je kunt rekenen, ruimtelijk inzicht hebt en taalkundig sterk bent. Men laat studenten dus wel of niet toe op basis van kwantiteiten, omdat de Business Schools ook meten aan de hand van meetlatten en benchmarken ten op zichte van anderen. Haal je de benodigde 700 punten?’

Hofstee vervolgt: ‘Iemand die bijvoorbeeld dyslectisch is komt hier niet doorheen, terwijl diegene wellicht heel goed kan innoveren. Kwalitatief leren heeft een meer filosofische insteek. ‘Verandering komt door een andere manier van kijken. Dat moet je je dus eigen maken.’ Maar hoe meet je of je goed bent in deze meer filosofische visie? Dat kan volgens Hofstee en Doeland door middel van cases met een probleemstelling. Een laboratoriumsituatie met de vraag hoe jij dat zou aanpakken. Het gaat dus niet om hoeveel punten je haalt, maar om de manier hoe je naar een uitdaging kijkt en deze oplost.

Blauwe bedrijven
In tegenstelling tot bijvoorbeeld Binck en salesforce.com, horen bedrijven als ABN AMRO en IBM nog bij de oude wereld. Het zijn ‘blauwe’ bedrijven. Blauwe instanties kunnen van zichzelf niet veranderen. Verandering komt altijd van buiten, volgens het duo. Doeland: ‘Je ziet dat naast de oude blauwe bedrijven, nieuwe oranjegele bedrijven ontstaan die hen voorbij streven.’ Hofstee vult aan: ‘Kijk maar naar Zalando. Zij zijn een betere uitvoering van het buitenlandse Zappos. Zalando is opgericht door een paar talentvolle mensen. Zij kregen direct geld uit de blauwe wereld achter zich. Bijvoorbeeld van de CEO van Schwarzkopf.’

Is talent spotten en financieren dan nog de enige rol die voor ‘blauwe’ bedrijven is weggelegd? Zo zwart-wit ligt het niet, volgens Hofstee en Doeland. Ook de digitale wereld heeft blauwe systemen nodig. Bijvoorbeeld logistieke en fulfillment systemen die ervoor zorgen dat het bestelde product daadwerkelijk bij de klant wordt afgeleverd. Doeland: ‘Deze systemen zitten aan de achterkant van een website of app, die zijn dus blauw, de voorkant is vaak rood.’ Hofstee vult aan: ‘Zalando werkte aan de achterkant vier jaar met Docdata. Maar Docdata innoveerde niet, ze bleven blauw. Daarom nam Zalando afstand van Docdata en ontwikkelde ze een eigen logistiek systeem dat ook voor derden beschikbaar kwam. Dat is typisch oranjegeel gedrag. Blijkbaar zien ze hoe ze oude systemen kunnen vervangen met nieuwe betere systemen en verkopen ze die vervolgens. Oranjegele bedrijven zien dus meer mogelijkheden. Bij blauwe bedrijven, zoals KLM, zouden ze dat nooit doen, omdat ze bang zijn dat de concurrentie er voordeel mee doet. Dit bewijst dat verandering altijd van buiten de gevestigde orde komt. De nieuwe kleine innovators hebben immers niets te verliezen en hoeven hun positie niet te verdedigen.’ Volgens Doeland bewijst het voorbeeld ook dat het toegankelijk maken van know how, ofwel kennis delen, van belang is. ‘Vroeger zou je een consultant inhuren, nu heeft die consultant zijn kennis allang met een blogpost of filmpje op internet gedeeld. Op deze kennis kan je vervolgens zelf verder borduren. Dit is dus ook een andere manier van denken.’

Oranjegele bedrijven
Hofstee merkt op dat de oranjegele bedrijven vaak licht zijn. Dat wil zeggen dat ze met weinig kosten zijn op te starten. Doeland voegt toe: ‘Bedrijven in de nieuwe wereld bestaan vaak uit kleine kernorganisaties met daarom heen mensen die worden ingehuurd. Dit maakt de bedrijven heel flexibel. In de beginfase van zo’n bedrijf moeten ze nog ontdekken welk type mensen ze nodig hebben. Niet iedereen is geschikt om bij een start-up te werken.’ Doeland haalt hier een voorbeeld bij aan: ‘Binnen Universal Music in Zweden waar ik onlangs was word met een klein clubje van ongeveer vijf mensen aan de start-up Refune gewerkt. Zij lopen binnen Universal Music tegen allerlei systemen aan en willen het echt anders doen. Ze willen niet meer geld verdienen door muziek te reproduceren in de vorm van fysieke of digitale dragers omdat ze zien dat dit een aflopende zaak is, maar zeggen: wij vertegenwoordigen de rechten van de artiest in de breedste zin van het woord, we faciliteren de artiest – fan relatie. Het verdienmodel is dus anders. Dit vergt anders denken en mensen die bij een start-up gaan werken moeten dan ook loslaten wat ze eerder bij de blauwe bedrijven geleerd hebben.’

Een ander mooi voorbeeld volgens Doeland is HRMatches een bedrijf dat het HR-proces omver werpt door te faciliteert in de relatie verschaffers van werk en werkzoekenden op basis van het matchen van profieldata. Door de vaak acute bijna overspannen behoefte aan kennis, kunde en handjes die er tijdens veranderingstrajecten ontstaan, zijn veel bedrijven ongemerkt op zoek naar het schaap met de vijf poten. Als de nood aan de man is wordt er snel even een kandidaat profiel opgesteld voor vacatures die moeizaam blijkt aan te sluiten op de CV’s van sollicitanten. HRMatches matcht data van zowel kandidaten als werkgevers, daardoor krijg je betere selecties dan handmatig alle CV’s uit te pluizen.’

Medewerkers oranjegele bedrijven
Een andere mentaliteit en anders denken is een vereiste om in een start-up te werken. Hofstee: ‘Om te vernieuwen moet je mensen zoeken die beter zijn of anders denken dan jij. Dit gaat in tegen één van de wetten van Dr. Laurence Peter in, die stelt dat we altijd mensen aannemen die zwakker zijn dan wijzelf omdat die geen bedreiging vormen. Je moet dus skunks aannemen die in hun ziel kritisch en anders zijn. Zet hen in een portable cabin naast je bedrijf en laat ze iets ontwikkelen. Het risico dat er niets uitkomt, is even groot als de kans dat er wèl wat uitkomt.’ Doeland vult aan: ‘En heb daarbij het lef om het te laten lopen zoals het loopt. Veel incubator bedrijfjes beginnen goed, maar gaan toch weer op het hoofdbedrijf lijken.’ Zo loopt Inshared het risico, volgens Doeland en Hofstee, toch weer in dezelfde structuur als Centraal Beheer te verlopen. ‘Het kan in de oude modus schieten als men te veel controle wil houden.’

Er zijn volgens het duo dan ook weinig voorbeelden van nieuwe innovatieve bedrijven die uit dezelfde industrie zijn ontstaan. Vernieuwing komt uit andere industrieën. ‘De grote bedrijven van de nieuwe stempel, zoals Facebook, Google en Apple, zijn allemaal ontstaan in een studentenomgeving en niet in een corporate omgeving.’

Hofstee besluit met een retorische vraag: ‘Welke bedrijfstak is nog niet door digitalisering op zijn kop gezet? Misschien de bouw en andere maakindustrieën die fysieke producten maken. Maar ook daar is het proces ervoor, het ontwerp, en de verkoop gedigitaliseerd. Elk bedrijf is de afgelopen vijftien jaar dus door digitalisering aangetast. Je kunt dus niet anders dan talent ontwikkeling in de context van de digitale wereld te zien, in de context van oranjegeel.’

 

boekdrukkunst

Achtergrond: Als schrijver ben je data

De gevolgen van digitale disruptie zijn groot. Vaak zijn het nieuwkomers die door slim gebruik te maken van nieuwe digitale mogelijkheden een markt volledig op zijn kop zetten. Er ontkomt op lange termijn geen enkele branche aan. Dat schrijft Ger Hofstee, co-auteur van ons boek ‘vanAnaloognaarDigitaal.nu’, in een blogpost over zijn eigen nieuwe boek ‘de disruptieve kracht van digitalisering’. Het fenomeen waarbij menig uitgever met de handen in het haar zit of zelfs nog in de ontkenningsfase verkeert. Daarom een handreiking om uitgevers en schrijvers verder op weg te helpen met de digitale transitie.

Uitgever Joost Nijsen stelt enkele tijd geleden op het blog van zijn uitgeverij Podium het volgende: ‘Moeten we niet als branche illegale downloaders opkopen in plaats van ze te bestrijden, en heel snel heel collectief gaan optrekken in het digitale leesverkeer, teneinde aan het roer te blijven? Moeten we wel blijven leveren, tegen grote kortingen, aan de Albert Heijnen van deze wereld, ten koste van de moedige boekhandels (al hebben wij dan tenminste nog een vaste prijs)? Moeten we wel toewerken naar een Spotify voor boeken als je ziet hoe weinig geld er straks te verdelen valt? Moeten we ónze ‘emotionele producten’ niet vooral heel hoogwaardig en mooi blijven uitvoeren en classy distribueren? Moeten we wel zoveel boeken weggeven aan inkopers, media en consumenten, met het risico dat ook het boek ervaren gaat worden als ‘waarde-loos’ product?’

Nijsen vervolgt: ‘Ik ben zeker niet de eerste die deze vragen opwerpt. Ook ik ben inzake het digitale lezen vaker defensief geweest dan offensief. Ook ik heb me laten vermurwen grote retailers op de eerste rij te zetten. Maar we kunnen als branche nog bijsturen, als we de handen ineenslaan en niet zomaar opgeven dat we voor de auteurs en onszelf voldoende kunnen verdienen om ons werk te blijven doen. Werk dat nobel is, maar ons ook moet voeden.’ Dat Nijsen niet de meest offensieve uitgever is bleek al medio 2011 uit een column op #D2W. Het lijkt er op dat Nijsen bijna 3 jaar na dato nog steeds in de ontkennende fase zit. De wereld is toch echt aan het veranderen en de inhoud van boeken zullen we op termijn niet meer vanaf papier tot ons nemen.

Iemand in de directe omgeving van Nijsen die zich wel goed beseft dat de wereld aan het veranderen is, is schrijver Kluun. Nota bene auteur bij Podium. Hij schrijft onlangs in zijn column in de Volkskrant: ‘Collega’s, uitgevers, boekverkopers, literatuurliefhebbers, wen er maar aan: een deel van de bestaande boekwinkels is eenzelfde lot beschoren als platenwinkels, videotheken en reisbureaus. Over een paar jaar zijn er in grote steden nog een paar Bruna’s en AKO’s, waar je terecht kunt voor een boek uit de bestseller-top tien, paperclips en Staatsloten. En in grote steden zullen er enkele  onafhankelijke boekwinkel blijven bestaan, bemand door apostelen van de literatuur. Winkels met een hoge gunfactor en een onomstotelijke toegevoegde waarde op internetsites. Voor een beperkte groep literatuurliefhebbers.’

Het is een positief gegeven dat een schrijver van het kaliber Kluun in ieder geval de transitie naar de digitale wereld herkent en erkent. Toch moet er in het land van schrijvers en uitgevers nog wel wat gebeuren om de transitie van analoog naar digitaal te maken.

De paper ‘Als schrijver ben je data’ geeft uitgevers en auteurs een handreiking voor een digitale transitie. Lees onderstaand meer of download hier de paper of via onderstaande links.