De AI-bubbel barst niet

Wanneer barst de AI-bubbel? Ik krijg die vraag vaker dan welke andere ook. Mijn antwoord stelt meestal teleur, want er komt geen datum. Er is namelijk niet één AI-markt. Er is niet één bubbel. Er komt dus ook niet één knal.

Deze week publiceerde ik een long read over die vraag. Dit is de korte versie.

De bubbel bestaat uit vier lagen

Wat we de AI-hausse noemen, bestaat uit vier lagen die elk hun eigen tempo hebben: start-ups, applicaties, infrastructuur en de beurs. De ene laag kan leeglopen, terwijl de andere doorgroeit.

Start-ups zonder eigen data, distributie of technische voorsprong gaan als eerste onderuit. Applicaties die niet meer zijn dan een schil rond andermans model volgen. De infrastructuur, de laag van chips en datacenters, is economisch het belangrijkst en houdt het langst stand, zolang de capaciteit schaars blijft. De beurs corrigeert op verwachtingen, vaak nog voordat er operationeel iets misgaat.

Oftewel: de bubbel barst niet. De bubbel loopt laag voor laag een beetje leeg tot een niveau waar het hoort.

De rekening groeit sneller dan de opbrengst

De bedragen zijn ongekend. De Bank for International Settlements schat dat de vijf grootste technologiebedrijven in 2025 en 2026 samen meer dan 1 biljoen dollar in AI investeren. Allianz Research berekende een kloof van ongeveer 46 procentpunt tussen de groei van die investeringen en de groei van de verkopen. Dat is meer dan tijdens de overinvestering in telecom rond 2001.

Aan de kant van de gebruikers zie je hetzelfde. Volgens McKinsey rapporteert 37 procent van de organisaties enig effect van AI op het bedrijfsresultaat. Slechts 6 procent is een koploper. Gebruik is nog geen rendement.

Iedereen bouwt raketten, omdat niemand de lancering wil missen. Voor ieder bedrijf afzonderlijk is dat logisch. Voor de sector als geheel betekent het dat er te veel capaciteit wordt gebouwd.

De vraag is niet of AI werkt. De vraag is wie de rekening betaalt.

2027 en 2028 vormen de periode van de waarheid

Wie een exacte datum noemt, verkoopt schijnzekerheid. Wel is duidelijk wanneer het risico het grootst is. De afschrijvingen stijgen snel, nieuwe capaciteit wordt opgeleverd en de groei van de investeringen neemt af. UBS verwacht volgens Reuters dat die groei bij de grote cloudbedrijven terugvalt van 76 procent in 2026 naar 6 procent in 2028.

Dat maakt 2027 en 2028 de jaren waarin een stevige herwaardering het meest waarschijnlijk is. Een brede crisis vraagt meer: een kredietincident, een recessie of meerdere grote spelers die tegelijk op de rem trappen.

Wachten is geen strategie

Wat betekent dit voor jouw organisatie? Niet dat je moet stoppen met AI. Wel dat je anders moet investeren. Vier regels:

• Geef ieder project een economische hypothese. Welke kosten verdwijnen, welke omzet stijgt en binnen welke periode? Het Business Acceleration Framework dwingt die vraag af.
• Houd je opties open. Leg je niet voor jaren vast op één model, één leverancier of één prijs.
• Bouw aan wat niet te kopiëren is. Data, distributie en klantrelaties zijn belangrijker dan toegang tot hetzelfde model dat je concurrent ook kan kopen. Dat is je digitaal vermogen.
• Zie de correctie als kans. Talent, software en capaciteit worden goedkoper voor wie een sterke balans heeft.

De technologie wint, veel bedrijven verliezen

De spoorwegen veranderden de wereld, maar veel spoorwegmaatschappijen gingen failliet. Glasvezel werd de ruggengraat van de digitale economie, maar een deel van de bouwers verdween voordat de vraag kwam. AI volgt hetzelfde patroon.

De bubbel barst niet in de technologie, maar in de kloof tussen potentie en prijs. Wie nu bouwt aan eigen data, eigen context en eigen relaties, staat er straks nog.

In de long read Wanneer barst de AI-bubbel? lees je de volledige analyse op basis van artikelen van The New York Times, The Wall Street Journal, Wired en Harvard Business Review, drie scenario’s en een dashboard van acht signalen. Er is werk aan de winkel.

* Afbeelding bij deze post is gegeneerd met Gemini op basis van mijn eigen foto’s